مدل ساختاری اضطراب اجتماعی بر اساس کمال گرایی سازش نایافته و راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان با نقش میانجی نشخوار فکری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22034/jmpr.2023.55341.5434
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی مدل ساختاری اضطراب اجتماعی بر اساس کمال­گرایی سازش نایافته و راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان با نقش میانجی نشخوار فکری بود. مطالعه حاضر از نوع مطالعات همبستگی- به روش مدل‏یابی معادلات ساختاری بود. جامعه­ آماری در این پژوهش شامل دانش­آموزان دختر دوره متوسطه شهرستان کاشان در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. حجم نمونه بر اساس مدل کلاین(2016) و با روش نمونه‏گیری خوشه­ای تصادفی 342 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده­­های پژوهش شامل سیاهه اضطراب اجتماعی(کانر و همکاران، 2000)، سیاهه کمال­گرایی(هیل و همکاران، 2004)، پرسشنامه تنظیم­ شناختی هیجانی(گرانفسکی و کرایج، 2007) و مقیاس پاسخ نشخوار فکری(نولن-هوکسما و مارو، 1991) بود. تحلیل آماری داده‏ها با استفاده از  نرم افزار AMOS انجام گرفت. یافته­های پژوهش نشان داد که اثر مستقیم کمال­گرایی سازش نایافته(0/371=β و 0/001=sig)، تنظیم شناختی هیجان غیرانطباقی(0/168=β و 0/043=sig) و نشخوار فکری(0/163=β و 0/019=sig) بر اضطراب اجتماعی به صورت مثبت معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که نشخوار فکری در رابطه بین کمال­گرایی سازش نایافته(حد پایین 0/003 و حد بالا 0/068، 0/012=sig) و راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان(حد پایین 0/023 و حد بالا 0/184، 0/020=sig) با اضطراب اجتماعی نقش میانجی دارد. همچنین مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود(0/070=RMSEA و 0/05>P-value) و 41 درصد اضطراب اجتماعی به ‌وسیله کمال­گرایی سازش نایافته و راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان با نقش میانجی نشخوار فکری ‏تبیین می‏شود. بنابراین اضطراب اجتماعی نوجوانان متاثر از کمال­گرایی سازش نایافته، راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان و نشخوار فکری است. از این یافته می‌توان برای طراحی مداخله و رویکرد جامع کاهش علائم اضطراب اجتماعی در جامعه دانش­آموزان استفاده کرد.