ارائه مدل چالش‌های پرورش کودکان کم‌شنوای پیش‌دبستانی بر اساس نظریه داده‌بنیاد: یک پژوهش کیفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 استاد ممتاز گروه برنامه درسی و آموزش و پرورش ویژه، دانشگاه ویرجینیا، ایالات متحده آمریکا

doi
10.52547/apsy.2022.225743.1257
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف ارائه مدل چالش‌های پرورش کودکان کم‌شنوای پیش‌دبستانی از دیدگاه مادران و متخصصان بر اساس نظریه داده‌بنیاد انجام ‌شده است. روش: نمونه این پژوهش 15 مادر کودک کم‌شنوا 4 تا 6 ساله از انجمن والدین کودکان کم‌شنوا شهر تهران و 5 متخصص حوزه کودکان ناشنوا و کم‌شنوا بودند که در سال 1400 با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. چالش ­های پرورش کودکان کم‌شنوا از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق تا رسیدن به اشباع نظری جمع‌آوری و با کدگذاری نظری (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تحلیل شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، کدهای باز حول 290 مفهوم، کدهای محوری شامل 51 مفهوم و کدهای انتخابی در 14 مفهوم شامل چالش­ های نظام والدینی، چالش­های زوجین، چالش­های رابطه محور، تعامل نامطلوب والد- کودک، افکار و احساسات منفی، تجربه سرزنش، نگرانی از آینده، انزواطلبی، مشکلات هیجانی و رفتاری، پاسخ‌دهی هیجانی به کودک، دشواری در مهارت­ های ارتباطی و استقلال، مسامحه و غفلت از کودک، تحول مثبت و سازنده، مهارت­ های فرزندپروری بالنده، شناسایی و استخراج شدند. نتیجه‌گیری: والدین در پرورش فرزندان کم شنوای خود با چالش های خاصی مواجه هستند. بنابراین، توجه ویژه به چالش‌های پیش­رو در پرورش فرزند کم‌شنوا اهمیت بسزایی دارد.