بررسی اثر کوتاهشدگی قائم ناشی از خزش و عوامل موثر آن در ساختمانهای بلند بتنآرمه با استفاده از تحلیلهای متداول و مرحلهای وابسته به زمان
نویسندگان
1 گروه سازه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
2 گروه زلزله، دانشکده مهندسی عمران ، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
3 گروه سازه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
4 گروه سازه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22124/jcr.2025.30912.1705چکیده
تلاشهای پایدار فشاری و خمشی در اعضای بتنآرمه در بلندمدت موجب بروز کرنشهای خزشی میشود. رعایت محدودیت تغییر شکلهای خمشی ناشی از خزش در اعضای افقی، از الزامات طراحی سازهای است. ستونها و دیوارهای ساختمانهای بلند نیز تحت بارهای فشاری پایدار، دچار کوتاهشدگی غیرالاستیک میشوند که تفاوت آن در میان اعضای قائم، سبب ایجاد تنشهای خودزای اضافی، بهویژه در تیرهای افقی کوتاه میگردد. محدودیتهای معماری و اجرایی گاه منجر به تعبیه بازشوهایی در نزدیکی ستونها و در نتیجه ایجاد تیر رابط کوتاه در سیستمهای دوگانه بتنآرمه میشود. در این شرایط، در نظر گرفتن تنشهای خودزا در این تیرهای برشی اهمیت دارد. بیتوجهی به تحلیل خزش و پارامترهای مؤثر بر آن میتواند منجر به آسیبهای سازهای و غیرسازهای در زمان بهرهبرداری گردد. در این پژوهش، ابتدا مراحل تحلیل خزشی در یک قاب دوبعدی بهصورت دستی تشریح شده و با نتایج نرمافزار ETABS مقایسه شد. سپس اثر عواملی چون سرعت ساخت، رطوبت نسبی و مقاومت بتن بر کوتاهشدگی در یک سازه ۲۰ طبقه با تحلیل مرحلهای بررسی شد. نتایج نشان داد خزش باعث جابجایی افقی میشود که با تقارن هندسی و تغییر تدریجی مقاطع در طبقات میتوان آن را کاهش داد. کوتاهشدگی در اقلیم خشک تا ۱1۵٪ بیش از مناطق مرطوب است. همچنین افزایش مقاومت بتن تا ۱۰۰٪ موجب کاهش ۳۰٪ کوتاهشدگی، و افزایش مدت ساخت هر طبقه از ۲۰ به ۴۰روز، کاهش ۱۳٪ آن را در پی دارد. در نهایت، توزیع مناسب بار و انتخاب مقاطع مناسب در اعضای قائم مجاور تیر رابط، نقش مؤثری در کنترل تنشهای خودزا دارد.
