امکانسنجی سواحل مکران برای پیادهسازی الگوی دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 وزیر اسبق بازرگانی، دکترای مدیریت استراتژیک دانشگاه دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع) تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع) تهران، ایران
doi
چکیده
دیپلماسی اقتصادی در رابطه با اداره روابط اقتصادی خارجی در مناسبات دوجانبه، منطقهای و جهانی اهمیتی روزافزون یافته است. بهطوریکه علاوه بر تأمین منافع اقتصادی، ابزاری برای اهداف سیاسی، امنیتی و حتی فرهنگی در سیاست خارجی کشورها به شمار میآید. از همین رو تصریح اسناد بالادستی و ضرورتهای محیطی و تاریخی، توجه به این مهم را در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران ارتقا بخشیده است. توسعه سواحل مکران نیز از جمله رویکردهای معاصر در برنامهریزیهای پیشرفت اقتصادی ایران است که از آن تحت عنوان پیشران توسعه ملی نیز یاد میشود. عقبماندگیهای زیرساختی، شاخصهای نامناسب اقتصادی و تصویر نامطلوب و بیش از حد امنیتی این منطقه در عین وجود ظرفیتهای کمنظیری چون اتصال به آبهای آزاد، برخورداری از خط ساحلی ممتد، جاذبههای گردشگری دریایی، موقعیت مناسب در مسیرهای بینالمللی، شرایط زیستمحیطی مناسب برای کشاورزی و شیلات، منابع کافی برای تولید و تجارت انرژیهای تجدیدپذیر و زنجیره ارزش انرژیهای فسیلی اهمیت موضوع توسعه سواحل مکران را روشن میسازد. البته این مهم نیازمند راهبرد توسعه منطقهای (RDS) مشخص و برگرفته از اسناد ملی بالادستی است. ازاینرو، پرسش اصلی در نوشتار حاضر آن است که آیا منطقه مکران امکان پیادهسازی الگوی دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را داراست؟ دراینرابطه به تطبیق خصوصیات توسعه منطقهای مکران با الگوی یاد شده پرداخته میشود و با رویکرد توصیفی - تحلیلی و روش بررسی اسنادی به گردآوری اطلاعات پرداخته شده و از روش مطالعه موردی (Case Study) در تحلیل مسئله بهرهبرداری گردیده است.