پاسخ گیاه دارویی به لیمو (.Aloysia citriodora L) به تیمارهای نانوذره دی اکسید تیتانیوم و شوری

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل ارشد، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی سنا، ساری، ایران

2 استادیار، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی سنا، ساری، ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

4 دانش آموخته دکتری، گروه زیست شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران

doi
10.22077/escs.2020.2935.1755
چکیده

استفاده از فناوری نانو جهت افزایش تولید گیاهان دارویی یکی از اهداف مهم بهره‌وری گیاهان می‌باشد که در فرآیندهای رشد گیاهان موثر است. به کارگیری نانو ذره دی اکسید تیتانیوم در صنایع کشاورزی و غذایی به دلیل داشتن نقش محافظتی، افزایش دادن مقدار فتوسنتز در گیاه و نقش مقاومتی گیاهان در تحمل به تنش‌ها می‌تواند مفید باشد. در این پژوهش به منظور بررسی اثر نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم بر برخی از خصوصیات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی به‌لیمو در سطوح مختلف شوری آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول شامل نانو ذره دی اکسید تیتانیوم در پنج سطح (صفر، 50، 100، 200 و 400 پی‌پی‌ام) و فاکتور دوم شامل شوری در سه سطح (صفر، 75 و 150 میلی‌مولار) اعمال گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل همبستگی و رگرسیونی صفات مورد مطالعه نشان داد که عملکرد وزن خشک اندام هوایی بیشترین اثر مستقیم را بر عملکرد وزن خشک اندام هوایی با ضریب تبیین (0.82) داشت. نتایج نشان داد که تنش شوری باعث کاهش وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه گردید ولی اثر ساده نانو ذره دی اکسید تیتانیوم روند افزایشی را نشان داد. مقایسه میانگین صفت مقدار کلروفیل (a،b و کل) حاکی از آن بود که با افزایش غلظت نانو ذره دی اکسید تیتانیوم صفات مورد نظر روند افزایشی معنی‌داری را نشان داد اما با افزایش سطوح شوری محتوای کلروفیل کاهش یافت. اثر برهمکنش این دو فاکتور حاکی از آن بود که در غلظت‌های 75 و 150 میلی‌مولار شوری با افزایش غلظت نانو ذره دی اکسید تیتانیوم مقدار کاروتنوئید و آنتوسیانین روند مطلوبی را نشان داد که بیشترین تأثیر مربوط به غلظت 400 پی‌پی‌ام الیستور بود.