همگرایی اقتصادی- تجاری منطقه ای میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا
نویسندگان
1 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران
2 دکتری علوم اقتصادی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران
3 دکتری اقتصادبین الملل، دانشیار موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی ، تهران، ایران
doi
10.22034/bs.2023.1987778.2724چکیده
همگرایی اقتصادی منطقهای و منطقهگرایی ضمن اینکه حرکت به سمت جهانیشدن تلقی میشود، منافع اقتصادی، رفاهی و تجاری قابل توجهی برای کشورهای عضو به همراه دارد. هدف اصلی مقاله حاضر، ارزیابی کارآمدی و موفقیت همگرایی اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. برای این منظور، دو معیار عمده «همگنی و نزدیکی شاخصها» و «درجه همگرایی تجاری» برای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا طی دوره 2020-2000 مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان میدهد با همگرایی اقتصادی، دامنه و شکاف درآمد سرانه برای برخی کشورها کاهشو برای برخی دیگر رو به افزایش بوده است. همچنین نتایج این مطالعه نشان میدهد، طی دوره موردنظر، افزایش سهم تجارت درونمنطقهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران همسو با توسعه تجارت ایران نبوده است. در واقع توسعه و تعمیق تجارت درون منطقهای نهتنها به توسعه تجارت اتحادیه و ایران منجر نشده است، بلکه به انحراف تجارت ایران نیز انجامیده است. تحلیل نقاط قوت و ضعف و فرصتها و چالشها حاکی از این موضوع است که عدم توسعه تجارت درون منطقهای بیشتر ناشی از ساختار صادراتی اعضا است و به همین دلیل، امکان توسعه تجارت درون منطقهای و همگرایی اقتصادی در این اتحادیه ضعیف به نظر میرسد. در عین حال، پیشبینی میشود با ارتقای ساختار اقتصادی تجاری ایران، امکان بهرهگیری بیشتر از منافع همگرایی اقتصادی با این اتحادیه فراهم شود.
