اثربخشی آموزش راهبردهای فرادرک‌مطلب بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2023.26695.2499
چکیده

هدف: اختلال خواندن یکی از انواع رایج اختلال یادگیری است که به نقص در اکتساب مهارت‌های خواندن اشاره دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی راهبردهای فرادرک‌مطلب بر عملکرد خواندن دانش­آموزان با اختلال یادگیری خاص در دوره ابتدایی بود.روش: روش پژوهش حاضر، مورد منفرد با طرح A-B-A بود. به این منظور از میان دانش­آموزان 11 ساله که در سال تحصیلی 1400-1399 در مدارس شهر اصفهان مشغول به تحصیل بودند با روش نمونه‌گیری هدفمند، سه دانش‌آموز دارای اختلال یادگیری خواندن که ملاک‌های ورود به پژوهش را دارا بودند به‌عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. سپس، هر آزمودنی در مجموع در 11 جلسه 45 دقیقه‌ای مورد مطالعه و مداخله قرار گرفت. برای جمع‌آوری داده‌ها از ابزارهای مختلف شامل پرسش­نامه جمعیت شناختی، ماتریس­های پیش‌رونده ریون، آزمون خواندن و نارساخوانی نما (کرمی نوری و مرادی، 1384) استفاده شد. بعد از آن یافته‌های پژوهش با استفاده از روش‌های گوناگون شامل تحلیل دیداری، شاخص روند و شاخص ثبات، درصد داده­های همپوش و غیرهمپوش مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در تحلیل دیداری نمودار داده­ها، مداخله در هر 3 آزمودنی اثربخش بوده است. شاخص کل داده‌های غیرهمپوش آزمودنی‌ها 80 درصد، داده‌های همپوش 20 درصد، درصد بهبودی 16/10 و اندازه اثر کوهن 55/1 بود. این اثربخشی در مرحله پیگیری، همچنان مشهود بود.یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که آموزش راهبردهای فرادرک مطلب بر عملکرد خواندن هر 3 دانش‌آموز تأثیر معنا‌داری داشته است.نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که آموزش راهبردهای فرادرک مطلب بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص مؤثر است و از این مداخله می‌توان در آموزش و درمان دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خواندن بهره برد.