نقد نظریة مارکسیستی استبداد شرقی در چشم انداز تاریخ ایران
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان
2 دانشگاه علوم آکادمی تاجیکستان
doi
چکیده
مقالة حاضر در پی آن است تا با محور قرار دادن نظریة فئودالیسم بهعنوان نظریة رقیب استبداد شرقی، تمرکز اصلی بحث خود را بر روی آن قرار داده و ضمن بررسی نظریههای موجود در این زمینه، فرضیة اصلی خود، یعنی «شکلگیری استبداد شرقی در ایران بر اثر حملة اقوام خارجی» را تحلیل نماید. تحلیل فرضیة شکلگیری استبداد شرقی در ایران بر اثر حملة اقوام خارجی، بر مبنای موارد زیر انجام میشود: نخست، وجود دورهای تاریخی به نام فئودالیسم در ایران-که در مقابل استبداد شرقی قرار دارد- این فرضیه را مورد تأیید قرار میدهد؛ چراکه در دورة ایران باستان شاهد این نظام هستیم و اوج آن در «سلسلة ساسانی» است. دوم، شکلگیری استبداد شرقی در ایران، امری جبری و ناشی از شرایط اقلیمی محسوب نمیشود، بلکه ورود اقوام مهاجم با فرهنگ متمایز از فرهنگ فئودالی، باعث حاکمیت تدریجی استبداد شرقی در ایران شد. در این پژوهش به برخی از این عناصر پرداخته میشود و لذا تاریخ این سرزمین با دیدگاه نوینی مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
