اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی بر کاهش قلدری دانش‌آموزان پسر مدارس دوره دوم متوسطه

نویسندگان

1 استاد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2023.13663
چکیده

هدف‏ پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی بر کاهش رفتار قلدری دانش‌آموزان پسر مدارس دولتی دوره دوم متوسطه شهر سنندج بود. روش تحقیق در این مطالعه از نوع نیمه‏ آزمایشی با طرح پیش‏آزمون-پس‏آزمون و گروه گواه بود و از مقیاس قلدری پاتچین و هیندوجا(2011) به‏عنوان ابزار پژوهش استفاده گردید. برای نمونه‌گیری ابتدا به شیوه تصادفی خوشه‌ای یک مدرسه انتخاب و 40 نفر دانش‌آموز با بالاترین نرخ رفتار قلدری در آن مشخص گردیده و سپس به‌صورت جایگزینی تصادفی در2 گروه 20 نفری(یک گروه آزمایشی و یک گروه‏ گواه) گمارده شدند. در فاز عملی تحقیق، برنامه آموزش خودتنظیمی هیجانی طی 10 جلسه‏ 75 دقیقه‏ای و در مدت 5 هفته‏ی متوالی (هر هفته دو جلسه) به گروه آزمایشی ارائه گردید، درحالی‏که گروه گواه در معرض هیچ مداخله‏ای قرار نگرفت. داده‏های به‌دست‌آمده با آزمون تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از اثربخشی معنی‌دار برنامه آموزش خودتنظیمی هیجانی بر کاهش رفتار قلدری دانش‌آموزان گروه آزمایشی هم در مرحله آزمایش و هم در مرحله پیگیری بود(0/05>P). با عنایت به این یافته‌ها پیشنهاد می‌شود آموزش خودتنظیمی هیجانی به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر در کاهش رفتارهای قلدری در میان دانش‌آموزان، جزو برنامه‌های ضد قلدری در مدارس قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها