امکان سنجی اتخاذ رویکرد ژئوپلیتیک در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر نظریه اسلامی روابط بینالملل
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
3 نویسنده مسئول مقاله؛ دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران
doi
چکیده
از آنجا که ایران یک بازیگر ژئوپلیتکی است، هر حکومتی که در کشور در قدرت باشد، نمیتواند از ملاحظات ژئوپلیتیک صرفنظر کند. «ژئوپلیتیک» رویکردی کاربردی و عملیاتی است که براساس واقعنگری و توجه به مقدورات و محذورات ناشی از کنش، واکنش و اندرکنش متغیرهای «جغرافیا»، «قدرت» و «سیاست» در مطالعات روابط بینالملل استفاده میشود. در حال حاضر سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران فاقد یک رویکرد و راهبرد ژئوپلیتیک دقیق و عملیاتی است؛ لذا نظر به ابتنای همه سیاستهای داخلی و خارجی نظام جمهوری اسلامی ایران بر اصول اسلامی، تعیین نسبت رویکرد ژئوپلیتیک با فقهسیاسی اسلام و نظریهاسلامی روابط بینالملل ضرورت دارد. هدف مقاله حاضر، بررسی کاربستپذیری و ضرورت اتخاذ رویکرد ژئوپلیتیک در سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران (طبق اصول نظریه اسلامی روابط بینالملل) و ضرورتهای تحقق آن است. پرسشی که در این رابطه وجود دارد آن است که، اتخاذ رویکرد ژئوپلیتیک در سیاستخارجی جمهوری اسلامی ایران ناشی از کدام ضرورت است؟ فرضیه پژوهش این است که تلفیق نظریه اسلامی در روابط بینالملل با مطالعات ژئوپلیتیکی، یک چارچوبی مفهومی با قدرت تبیین بالا برای بررسی سیاست خارجی ایران فراهم میکند. این مقاله از نوع پژوهش های توصیفی-تحلیلی است.