واکاوی بحران هویت زنان زیر تیغ داعش در رمان الکافره بر پایه نظریه اریکسون

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خلیج فارس – بوشهر

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خلیج فارس – بوشهر

3 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خلیج فارس – بوشهر

doi
10.22059/jsal.2021.81068
چکیده

هویت تصویری ذهنی است که شخص در پاسخ به «چه کسی بودن؟» و «چگونه زیستن؟» خود می‌دهد. این مقوله که توسط جامعه به افراد اطلاق می‌شود، تدوینی از خویشتن است که نحوة رفتار، اندیشه و احساسات شخص را تبیین می‌کند. این مسئلة روانی- اجتماعی این امکان را به فرد می‌دهد تا بازخورد خود را نسبت به جهان پیرامون و دیگران مشخص کند. به‌عبارت دیگر؛ هویت، پدیده‌ای ثابت نیست، بلکه دارای لایه و ابعادی گوناگون است که همین سیال بودنش، سبب پویایی و قرارگیری‌اش در معرض خطر می‌َشود، و در نهایت خطری که وارد لایه‌های بنیان هویت می‌شود، بحران آن را به وجود می‌آورد. اریک اریکسون اولین کسی است که اصطلاح «بحران هویت» را به‌کار برد و مراحل رشد انسان را به هشت مرحله تقسیم کرد که پنجمین مرحلة آن «هویت» نام دارد. رمان الکافره اثر علی بدر، رمانی اجتماعی با پی‌رنگی فمنیستی است که مؤلفة اصلی آن را بحران هویت زنانی تشکیل می‌دهد که زیر تیغ داعش زندگی می‌کنند و از هویت فردی، اجتماعی و خانوادگی برخودار نیستند. هدف از این پژوهش، آشنایی خوانندگان ایرانی با وضعیت زنان و جامعة تحت سلطة داعش در رمان الکافرهالکافره بر پایة نظریة اریکسون و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی است. یافتة این پژوهش بیانگر آن است که نویسنده با یک اثر اجتماعی با رویکردی زنانه، افق‌های تازه‌ای را از مسائلی مانند حقوق زنان در چنگال داعش، مردسالاری، نابسامانی اجتماعی و فرهنگی جامعة تحت سلطة داعشیان می‌گشاید و زخم‌ها و جراحت‌هایی را که از رهگذر اشغال عراق بر پیکرة زنان جامعه وارد شده است، ترسیم می‌کند.