چالش های اسلام گرایان الجزایر از دهه 1990 به این سو

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

در منطقه­ ی خاورمیانه و شمال آفریقا در واکنش به ناکامی ایدئولوژی و دولت­های سکولار ملی­ گرا از دهه 1970 به این سو، اسلام ­گرایی و جنبش­های اسلامی در طیف‌ها، راهبردها و تاکتیک­های گوناگون گسترش یافتند. با­وجود­این، اسلام­ گرایان در سال­های گذشته به تأثیر از دلایلی همچون گسترش گروه­ های تروریستی و خشونت ­طلب مانند داعش و شکست اسلام­ گرایان در دور دوم انتخابات در مصر و تونس پس از انقلاب با چالش­ های جدی مواجه شده­ اند. الجزایر  یکی از کشورهایی است که از دهه 1990، به­شدت درگیر تعارض بین دو جریان ملی­ گرای سکولار و اسلام ­گرا بوده است اما اکنون، جریان اسلام­ گرا برخلاف گذشته از نفوذ زیادی در بدنه ­ی اجتماعی برخوردار نیست. در این نوشتار، پرسش اساسی آن است که، مهم­ ترین چالش­ های اسلام ­گرایان در الجزایر از دهه 1990 به این سو چه بوده­ اند؟ نگارندگان درصدد هستند تا با روش تحقیق تبیینی- علی و رویکرد جامعه ­شناختی سیاسی، به این پرسش پاسخ دهند. مهم­ترین چالش­ های اسلام ­گرایان عبارت‌اند از: فقدان وحدت راهبردی-ایدئولوژیک، عدم برخورداری از سازمان قوی و فراگیر، افت شدید مشروعیتی ناشی از حرکت­ های تروریستی و عدم پذیرش این نوع جریان انحرافی از سوی نسل جدید جوانانِ برخوردار از تحول فکری- نگرشی. مهم­ترین یافته ­ی این تحقیق آن است که در­حال ­حاضر، به­ تاثیر از چالش­ های یاد­شده، به­ ویژه با انحراف و جهت ­گیری بخش قابل­توجهی از اسلام­گرایان به سمت القاعده، داعش و تروریسم، این جریان با کاهش قابل توجه مشروعیتی مواجه شده است و حزب و جریان ملی­ گرا-سکولارِ حاکم، با­وجود ماهیت غیر دموکراتیک، همچنان در  قدرت باقی مانده است.