کارکرد دیپلماسی دینی در مدیریت منازعات فرقه‌ای: مطالعه موردی سفر پاپ فرانسیس به عراق

نویسندگان

1 استاد یار دانشکده روابط بین الملل وزارت امورخارجه

doi
چکیده

 هرچند دین به ­عنوان یک پدیدۀ اجتماعی، تاریخی به درازای عمر انسانی داشته و در جوامع گوناگون از دیرباز تاکنون در اشکال و صورت‌های مختلف ظهور و بروز داشته است، اما بی تردید با روند فزایندۀ جمعیت جهان؛ گسترش ارتباطات میان جوامع بشری؛ تشدید تعارض منافع؛ رشد فزایندۀ رقابت‌های اقتصادی؛ سوء تفاهم‌ها و تعصبات، چالش‌های جوامع انسانی از گسترش و پیچیدگی بیشتری برخوردار شده است. بخشی از این چالش­های بزرگ با حوزه دین مرتبط بوده و ستیز میان پیروان ادیان به درگیری‌های زیادی منجر شده است. لذا این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که دیپلماسی دینی چه جایگاهی در مدیریت منازعات فرقه­ای دارد؟ فرضیه تحقیق حاضر این است که دیپلماسی دینی با اتخاذ رهیافتی کل ­نگر نسبت به انسان فارغ از طبقه؛ نژاد؛ جنسیت؛ ملیت، می­تواند در مدیریت منازعات نقش مهمی ایفا نماید. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی-تحلّیلی به بررسی ظرفیت‌های موجود در دیپلماسی دینی در مورد سفر پاپ فرنسیس به عراق می­پردازد. یافته های تحقیق نشان می­ دهد برخلاف دیدگاهی که دین را مانع در برابر دیپلماسی می­ داند، تغییر ماهیت منازعات از واخر قرن بیستم، فرصت جدیدی برای ایفای نقش دیپلماسی دینی در مدیریت منازعات فراهم کرده است.