ارائه مدل توسعه صادرات فرآوردههای نفتی در بازار بین المللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد امارات،دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.
2 استاد گروه مدیریت بازرگانی،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه آزاد اسلامی،واحدعلوم و تحقیقات،تهران،ایران
3 دانشیارگروه مدیریت بازرگانی،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه آزاد اسلامی،واحدعلوم و تحقیقات،تهران،ایران
4 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، گروه مدیریت بازاریابی، تهران، ایران
doi
10.22034/bs.2022.556225.2574چکیده
تحریمهای اعمالشده بر صنعت نفت کشور در سالهای اخیر و مشکلات پیش روی فروش نفت خام و فرآوردههای آن و کاهش سهم بازار و درآمد حاصله از آن در سطح منطقهای و بینالمللی، توجه به توسعه صادرات فرآوردهها و مشتقات نفتی را افزایش داده است. هدف پژوهش حاضر ارائه مدل توسعه صادرات فرآوردههای نفتی است. این پژوهش از نوع کیفی و با بهکارگیری رویکرد داده بنیاد نظاممند و به کمک تاکتیک تحلیل محتوای پنهان انجامشده و جهت جمعآوری دادهها با چهارده نفر از خبرگان صنعت نفت کشور که با رویکرد غیراحتمالی و بهصورت گلوله برفی با پروتکل مشخصی در این مطالعه شرکت نمودهاند، مصاحبه عمیق انجام شد. تحلیل داده در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی به کمک نرمافزار MaxQDA20 انجام گرفت و سپس مدل کیفی پژوهش طراحی شد. بر اساس یافتههای پژوهش مقوله محوری، توسعه صادرات فرآوردههای نفتی است و شرایط علی در این پژوهش عوامل سیاسی، عوامل اقتصادی، جایگاه نامطلوب و توجه به اهمیت توسعه صادرات مشتقات نفتی شناسایی شدند. شرایط زمینهای شامل عوامل زیرساختی تولید فرآورده، منابع مالی، محیط کسبوکار، عوامل سازمانی، کیفیت محصول میباشند. شرایط مداخلهگر نیز شامل دولت، تحقیقات بازاریابی، رقبا، دانش مدیریت، نظام بازاریابی، عوامل فناوری، آموزش، تبلیغات و رویههای اداری است. راهبردها شامل کنار گذاشتن تفکر خام فروشی نفت، بازنگری در استراتژیهای صنعت نفت، کاهش دخالت دولت در صادرات فرآوردههای نفتی، چابکسازی ساختارهای تصمیمگیری توسعه صادرات، حمایت از بخش خصوصی، مدیریت مصرف سوخت در کشور، تسهیلگری دولت در تأمین مالی، توسعه پالایشگاهها و پترو پالایشگاهها از طریق سرمایههای مردمی، توجه به شیوههای نوین بازاریابی، پایین آوردن سود صادرات حاصل از فروش نفت خام میباشد و در نهایت پیامدها، شامل کاهش وابستگی به درآمدهای نفت خام، کاهش اثرات تحریمها، کاهش وابستگی به اقتصادهای جهانی، افزایش درآمدهای ارزی، ایجاد ارزشافزوده بالاتر، کاهش امکان رصد معاملات، رشد فناوری در کشور، بهبود روابط تجاری با منطقه و افزایش اشتغال است.
