پراکنش عمودی بذرهای کلزای خودرو و خردل وحشی در بانک بذر مزارع زیرکشت سویا و گندم

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران پردیس ابوریحان

2 عضو هیئت علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 عضو هیئت علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 عضو هیئت علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 عضو هیئت علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22092/aj.2016.112674
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی توزیع بذرهای کلزای خودرو و خردل وحشی در بانک بذر مزارع زیرکشت در گرگان بود. برای این منظور،  نمونه‏گیری از خاک سه مزرعه در دو زمان (بعد از برداشت کلزا و قبل از کشت محصول در پاییز) صورت گرفت. در هر مزرعه از 6 عمق (صفر تا 5، 5 تا 10، 10 تا 15، 15 تا 20، 20 تا 25 و 25 تا 30 سانتی‏متر) نمونه‏گیری شد. نتایج نشان داد که حدود 3000 بذر کلزا (در متر مربع) بعد از برداشت آن در لایه سطحی خاک پراکنده شد که این مقدار در زمان بعد از برداشت کلزا حدود 75 درصد بانک بذر این گونه را شامل ‏شد. مقداری از بذرهای به دلایل مختلف از بین رفتند، ولی باقیمانده بذرهای کلزا در فصل پاییز عمدتاً در لایه 5 تا 10 سانتی‏متری خاک توزیع شدند (حدود 39 درصد بذرها). تفاوت معنی‏داری بین تعداد بذرهای خردل وحشی بین 4 لایه بالاتر خاک (یعنی لایه صفر تا 20 سانتی‏متری خاک) در نمونه‏برداری اول وجود نداشت و عمده بذرها در این لایه قرار داشتند (حدود 85 درصد). در نمونه‏گیری پاییزه بیشترین درصد بذرهای خردل وحشی در لایه 5 تا 10 سانتی‏متری خاک وجود داشت (حدود 31 درصد) و بین این لایه با لایه خاک 10 تا 15 سانتی‏متری تفاوت معنی‏داری وجود نداشت. از نتایج این تحقیق می‏‏توان در مدیریت علف‏های هرز به‏صورت اکولوژیک و مدل‏های پیش‏بینی سبزشدن علف‏های هرز استفاده نمود.