طراحی مدل دینامیکی حملونقل همگانی اتوبوسرانی بهمنظور افزایش سهم آن از سفرهای شهری با رویکرد پویایی شناسی سیستم ها (مطالعه موردی: شهر مشهد)
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 پژوهشگر گروه پژوهشی تفکر سیستمی در عمل، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22119/jte.2022.344539.2604چکیده
سیستم حملونقل اتوبوسرانی یکی از مهمترین سیستم های حملونقل همگانی شهری بهشمار می آید و نقش عمدهای را در انجام سفرهای درونشهری و روزانه شهروندان ایفا مینماید. از آنجاییکه سهم خودرو شخصی از سفرهای شهری در حال افزایش است، تعیـین راهبـرد و سیاستگذاری جهت افزایش استفاده از اتوبوس در سفرهای درونشهری اهمیت فراوانی دارد اما نکته ای که وجود دارد، آن است که برای رسیدن به این هدف، باید دانست که کدامیک از طرح های پیشنهادی میتواند به بهترین نحو موجب افزایش استفاده از اتوبوس شود. نوآوری تحقیق حاضر استفاده از رویکرد پویاییشناسی سیستم ها در سیستم های حملونقل اتوبوسرانی در راستای تحقق این هدف است. عوامل مؤثر بر استفاده از اتوبوس با استفاده از روش تحلیل محتوای پیشینه تحقیق شناسایی شده و متغیرهایی چون فرهنگسازی، هوشمندسازی، کیفیت فیزیکی و فنی اتوبوس در مدل لحاظ شده که در سایر مطالعات در نظرگرفته نشده است. مدل سیستم حملونقل اتوبوسرانی، بهصورت پایلوت برای شهر مشهد اجرا شد. پس از اعتبارسنجی مدل، با توجه به نظر خبرگان دو سناریو و هفت نوع سیاست بودجهای بر روی مدل اجرا شد. نتایج نشان داد در سناریو کرایه اتوبوسرانی، درصورت عدم تغییر کرایه اتوبوس، جذابیت اتوبوس بهمیزان ناچیزی افزایش مییابد. سناریو افزایش بودجه کل بهبود اتوبوسرانی نشان داد، تغییر چندانی در استفاده از اتوبوس ایجاد نمیکند. نتایج بررسی سیاستها نشان میدهد، بهترین سیاست، سیاست کاهش یک درصدی بودجه خرید ناوگان و افزایش بودجه فرهنگسازی و هوشمندسازی است که منجر به افزایش استفاده از اتوبوس بهصورت بلندمدت خواهد شد.
