شناسایی و اولویتبندی تورشهای رفتاری غالب در بازار بورس اوراق بهادار تهران
نویسندگان
1 دکترای تخصصی، مدیریت سیستمها، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دکترای تخصصی ،مدیریت رفتاری، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/bs.2022.254019چکیده
شناسایی و اولویتبندی تورشهای رفتاری غالب در بازار سرمایه سبب میشود تا سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی با آگاهی از آنان به اتخاذ اقدامات مقتضی به منظور مقابله با اثرات احتمالی ناشی از این تورشها که فرایند تصمیمگیری را دچار اختلال مینمایند، بپردازند. برای مرتفع نمودن این امر در پژوهش حاضر به اولویتبندی تورشهای رفتاری تاثیرگذار بر تصمیمگیری سرمایهگذاران در بازار بورس اوراق بهادار تهران اهتمام ورزیده شده است. در مطالعه پیشروی به منظور مرتفع نمودن هدف اصلی پژوهش، ابتدا با بررسی ادبیات پژوهش، تورشهای رفتاری این حوزه شناسایی گردید و سپس با اجماع نظر خبرگان و فعالان بازار سرمایه، 44 تورش برای بازار بورس اوراق بهادار تهران شناسایی و در قالب پنج گروه پدیدههای غیرعادی، شناختی، ادراکی، شهودی و احساسی طبقهبندی شدند. در انتها نیز با استفاده از دادههای مستخرج از پرسشنامههای تکمیل شده از جانب خبرگان و فعالان بازار سرمایه، به اولویتبندی تورشهای رفتاری در بازار بورس اوراق بهادار تهران بهوسیله فرایند تحلیل شبکهای فازی پرداخته شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که تورشهای احساس لذّت، توهم کنترل و کوتاهنگری به ترتیب با اوزان 02983/0، 01654/0 و 01559/0، سه تورشی هستند که از اولویت بالاتری نسبت به سایر تورشها برخوردار گردیدهاند. نتیجه حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که تورش احساس لذّت از گروه احساسی و تورش وطنی از گروه شناختی به ترتیب بیشترین و کمترین درجه اهمیت را در نزد فعالان بازار سرمایه به خود اختصاص دادهاند.