سازوکار مواجهه با دیگری در نمایشنامه «آی بیکلاه، آی باکلاه» با رویکرد نشانهشناسی فرهنگی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان. استادیار گروه آموزش هنر. تهران. ایران
2 کارشناس ارشد ادبیات نمایشی، دانشگاه هنر، دانشکده سینما تئاتر. ایران. تهران
3 عضو هیات علمی دانشگاه تهران، دانشیار گروه ادبیات نمایشی، پردیس هنرهای زیبا، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی.
doi
10.22059/jsal.2020.78612چکیده
این پژوهش که با روش تحلیلیِ نشانهشناسی فرهنگی به انجام رسیده، یک نمایشنامة نوشته شده در فضای ادبیات نمایشی مدرن ایرانی و ساختار تئاتری آن را در سپهر نشانهای قرن 14 هجری شمسی، بهعنوان یک پدیدة بینافرهنگی با استفاده از نشانهشناسی فرهنگی، مورد بررسی قراردادهاست. با درنظرگرفتن حضور فرهنگ اروپا/آمریکا مرکز بهعنوان دیگری فرهنگی در قرن مذکور، شیوههای مواجهة با این دیگری مورد تحلیل قرار گرفته است. در این پژوهش با تحلیل فرایند سازوکار جذب و طرد در نمایشنامه «آی با کلاه، آی بیکلاه»، شیوة ساعدی برای ترجمة فرهنگی تئاتر از سپهر فرهنگی تئاتر غربی و همچنین سازوکار مواجهه با دیگریهای درزمانی و هم زمانی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعة پسااستعماری این سازوکار در اثر ساعدی نشان میدهد که سازوکار مواجهة ساعدی با دیگری، سازوکاری است که هراس از دیگری و خطر آن را بهعنوان پیشفرض در نظر میگیرد و با طرد بخشی از فرهنگ درزمانی بهعنوان سنتها و طرد بخشهای دیگری از آن و همچنین طرد گفتمان غالب و رسمی قدرت، برای مقابلة با دیگری، تکیه بر آگاهی را پیشنهاد میکند.
