نقد کلیله و دمنۀ نصرالله منشی با تأکید بر مکتب کلاسیسم

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان

2 دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان

3 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان

doi
10.30473/pab.2022.46023.1826
چکیده

مکتب کلاسیسم از جمله مکاتب قدیمی اروپاست که بیش از 2300 سال سیطرۀ خود را بر ادبیات آنجا حفظ کرد. از جمله اصول این مکتب نگاه به گذشته، تقلید از طبیعت، عقل‌گرایی، اخلاق‌گرایی و... است. کلیله و دمنه ترجمۀ نصرالله منشی اگرچه در محدودۀ جغرافیایی مکتب کلاسیسم قرار ندارد؛ ولی اصول این مکتب را می‌توان در آن جست و بررسی کرد. هدف این پژوهش آن است که به روش توصیفی- تحلیلی، اصول مکتب کلاسیسم را در کلیله و دمنۀ نصرالله منشی مورد بررسی قرار دهد. نتایج به دست آمده از این قرار است: 1- نصرالله به کتاب‌های گذشتگان نظر دارد و بعضاً مضامین و روش آن‌ها را مورد تقلید قرار می‌دهد. 2- نویسنده با حفظ تناسبات لفظی و با حفظ ارسال معنی به تقلید از طبیعت می‌پردازد. 3- کلیله و دمنه، جنبۀ خوشایند و آموزنده‌بودن را در خود دارد؛ به عنوان مثال هم به تناسبات لفظی و معنوی توجه دارد و هم علوم مختلف را آموزش می‌دهد. 4- کلیله و دمنه، اگرچه از زبان حیوانات است؛ از آنجا که ویژگی‌های پذیرفتنی برای حیوانات بیان می‌کند، حقیقت‌نما است. 5- کلیله و دمنه دارای رویکردهای اخلاق دینی، غیردینی و اخلاق با تکیه بر فرهنگ هندوئیسم است.