معنای زندگی چیست و تکوین آن چگونه است؟ یک مطالعۀ کیفی بر روی دانشجویان ایرانی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه روانشناسی دانشکدهٔ روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه شهید بهشتی
4 دانشگاه شهید بهشتی
5 دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.52547/apsy.2021.216376.0چکیده
هدف: پرسش از معنا، سؤالی است که ذهن بشر را سالهاست به خود مشغول کرده است. برای پاسخ به این پرسش که جایگاه طرحش جایی میان فلسفه و روانشناسی است، فلاسفه و روانشناسان بسیاری قلم فرسودند و در جهت روشن شدن این مقولۀ پُرابهام پژوهش کردند. مطالعۀ حاضر با هدف واکاوی عمیق و پدیدارشناسانۀ دو پرسش در باب معنای زندگی صورت پذیرفته است. روش: این مطالعه، پژوهشی کیفی به روش تحلیل درونمایهای است که با بهره گیری از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته در 5 گروه متمرکز و با مجموع تعداد 33 نفر، به بررسی دیدگاه دانشجویان ایرانی در مقاطع تحصیلی و سنی مختلف درمورد ماهیت معنا و چگونگی شکل یافتن آن پرداخته است. راهبرد شش مرحله ای براون و کلارک (2006) برای استخراج درونمایهها مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج این تحقیق در قالب دو درون مایة سایبانیِ «چیستی معنا و تکوین معنا»، شش درونمایة «نیاز به انسجام، تمنّای جاودانگی، معنا به مثابۀ محک، معنای معیشتی، معنای معرفتی، و معنای تجربتی»، و 12 درون مایة فرعیِ «ماندگاری در جهان دیگر، ماندگاری به واسطۀ فایده رسانی، زیستن در مرز روزمرگی، زیستن در انقیاد هنجارها، گریز از اندیشه و انتزاع، عافیت و منفعت، جستجوی معنا، خلق معنا، بسط معنا، بی تعادلی، تعادل جویی و کشف معنا» طبقه بندی شده است. نتیجه گیری: نتایج مطالعه چشم اندازی نو به منظور ساخت پروتکل ها و بسته های آموزشی مبتنی بر معنای زندگی در جمعیت دانشجویان ترسیم می کند.