تکمیل چند افتادگی و ضرورت اصلاح مجدد منافع حیوان

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده  جانور­شناسی (علم­الحَیَوان) یکی از شاخه­های دانش است که از روزگارانِ کهن (دستِ کم از یونانِ باستان) موردِ توجه بوده است. در فرهنگِ اسلامی نیز پس از تأسیسِ بیت­الحکمه و شکل­گیریِ نهضتِ ترجمه و برگردانِ متون از زبان­هایِ یونانی و سریانی و سانسکریت به عربی، رساله­های متعدّدی در این باب نگاشته شده است. از جملة این آثار کتاب­الحَیَوان اثرِ جاحظ و حَیاةُالحَیَوانِ­الکُبری تألیفِ دمیری است. در این جستار پس از مروری کوتاه بر پیشینة نگارشِ  کتبِ جانور­شناسی در حوزة اسلامی­-­ایرانی،  نسخة منافع­حَیَوان نگاشتة عبد­الهادیِ مراغی (قرن هفتم) معرفی شده است. در ادامه با مراجعه به متونِ مرتبط با این حوزه ده­ها واژه و عبارتِ ناتمامی را که مصحّحِ محترم به سببِ رنگ­باختگیِ مرکّبِ نسخه، با امانت­داریِ تمام نشان داده­، اصلاح و تکمیل شده است؛ هم­چنین است مواردی که مصحّح تردیدِ خود را از اصالت یا صحّتِ عبارات با علامت پرسش ابراز داشته است. نکاتِ تازه­ای نیز دربابِ «دُلفین» («غریق­رهان» در برخی متونِ کهن) و «کبوترِ بنا» ( وَرَشان یا کبوتری دشتی) ارائه شده است. گفتنی است، بیش از هر کسی مصحح محترم شایستگی تصحیح مجدّد متن را دارا است.

کلیدواژه‌ها