مطالعه تطبیقی کشورهای توسعه یافته در نگهداری ذخایر اضطراری کالا و ارایه پیشنهاداتی برای ایران

نویسندگان

1 استادیار موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی

2 دانشیار، عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی

doi
10.22034/bs.2022.247033
چکیده

یکی از مهم‌ترین وظایف دولت‌ها، حصول اطمینان از برآورده شدن نیازهای اساسی جوامع به مواد غذایی و نیازهای بخش‌های تولیدی و خدماتی حیاتی به اقلام کالایی مهم در شرایط وقوع بحران است. در کشورهای توسعه‌یافته‌ اروپا، آمریکای شمالی و اقیانوسیه، سه نوع رویکرد قالب در این زمینه مشاهده است. در رویکرد اول، نیازهای مزبور با استفاده از ذخایر اضطراری نگهداری شده برای انواع اقلام غذایی و غیرغذایی مهم برطرف می‌شوند. اما در دو رویکرد دیگر بدون نگهداری ذخایر، از سازوکارهای متفاوتی برای تأمین نیازهای کشورها بهره می‌گیرند. در رویکرد دوم، دولت‌های مرکزی یا بر همکاری نهادها و دولت‌های محلی در زمان بحران اتکا می‌کنند و یا قوانین به دولت‌ها اجازه می‌دهد تحت شرایط خاصی مستقیما در زمان بحران اقدام به خرید مواد غذایی مورد نیاز نموده و بعدا هزینه آن را به طرف‌های مربوطه بپردازند. در رویکرد سوم، دولت‌ها صرفا بر سازوکارهای بازار آزاد اتکا کرده و تنها در صورت ضرورت اقدام به مداخله می‌کنند. با توجه به اجرای سیاست نگهداری ذخایر راهبردی کالاهای اساسی و اقلام دارویی و پزشکی در ایران، پژوهش حاضر به بررسی تجربیات آن دسته از کشورهای توسعه‌یافته که از سیاست مشابهی بهره می‌گیرند، می‌پردازد. در این راستا، پس از تبیین و تحلیل سازوکارهای مدیریت و نگهداری ذخایر اضطراری در پنج کشور فنلاند، آلمان، جمهوری چک، اسلوونی و ایالات متحده، پیشنهاداتی برای بهبود اجرای سیاست‌های نگهداری ذخایر راهبردی در کشور ارائه شده است.