الگویابی ساختاری رفتارهای پرخطر بر اساس سیستمهای مغزی-رفتاری و ابعاد تاریک شخصیت با میانجیگری خلاقیت هیجانی در دانشآموزان دوره دوم متوسطه
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
3 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران.
doi
10.22034/jmpr.2023.15347چکیده
هدف پژوهش حاضر الگویابی ساختاری رفتارهای پرخطر بر اساس سیستمهای مغزی-رفتاری و ابعاد تاریک شخصیت با میانجیگری خلاقیت هیجانی در دانشآموزان دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش همبستگی به شیوه مدلیابی معادلات ساختاری و جامعه پژوهش متشکل از کلیه دانشآموزان دوره دوم متوسطه شاهینشهر در سال تحصیلی 1399-1400 بود که به شیوه نمونهگیری در دسترس از بین آنان 550 دانشآموز که داوطلب شرکت بودند، انتخاب شده و از آنان خواسته شد به سوالات پرسشنامههای پژوهش پاسخ دهند که 505 عدد از آنها بطور کامل برگردانده شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای سیستم مغزی رفتاری (کارور و وایت، 1994)، رفتارهای پرخطر (محمدخانی، 1386)، شخصیت تاریک (جنیسون و ویستر،2010) و خلاقیت هیجانی (آوریل، 1999) بودند. تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش با استفاده از روشهای همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری، به وسیله نرمافزار آماری SPSS و Amos ویرایش 23 صورت گرفت. نتایج نشان داد که سیستمهای فعالسازی و بازداری رفتاری، ابعاد تاریک شخصیت (خودشیفتگی، ماکیاولیسم و جامعهستیزی) بر خلاقیت هیجانی و رفتارهای پرخطر دانشآموزان دارای اثر مستقیم معنادار بوده است (0.001>p). همچنن نتایج نشان داد که خلاقیت هیجانی علاوه بر اثر مستقیم بر رفتارهای پرخطر دانشآموزان، در رابطه سیستمهای مغزی-رفتاری و ابعاد تاریک شخصیت با رفتارهای پرخطر در دانشآموزان دوره دوم متوسطه نیز نقش میانجی معنادار دارد. با توجه به نقش میانجی معنادار خلاقیت هیجانی، پیشنهاد میشود تا با آموزش مهارتهای تنظیم هیجان و خلاقیت هیجانی به دانشآموزان، تلاش شود تا با تاثیر بر سیستمهای مغزی رفتاری و ابعاد تاریک شخصیت از بروز رفتارهای پرخطر در نزد آنان کاسته شود.