فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی شعر، عامل جذابیت متون نظم است که در غزل‌های «سنایی» جلو‌ه‌ای بارز دارد و با عنوان توازن آوایی نمود چشمگیری یافته است. سنایی به کمک توازن کمّی و استفاده از وزن‌های مختلف، چاشنی ضرب و آهنگین غزل‌های خود را افزایش داده است. وی به کمک اوزان مختلف، جذبه و شور خاصی را به غزل می‌بخشد، تا جایی که بیشترین بسامد را در اوزان متفق الارکان می‌توان مشاهده کرد . سنایی در کاربرد توازن آوایی کیفی، به انواع تکرار دست می‌زند و با تکرار انواع صامت و مصوت‌های زبان فارسی، سعی در زیباسازی غزل‌هایش نموده است که استفاده وی از مصوت بلند «آ» از بسامد بالایی برخوردار است به طوری که همخوان مصوت«آ» را در آغاز، وسط و پایان واژگان به صورت مکرر به کار برده است و در مقابل کمترین میزان استفاده از واکه را در مصوت کوتاه« ِ- » برده است. وی با استفاده از تکرار واکه و همخوان‌ها در آغاز و پایان واژگان، جلو‌ه‌ای آهنگین به اشعارش می‌بخشد که این بهره‌گیری شاعر از انواع تکرار در اواسط ابیات از نمود بیشتری برخوردار است. بنابراین می‌توان گفت که سنایی با بهره‌گیری از انواع توازن با رعایت انواع همخوان‌ها، موسیقی خاصی را به غزل‌هایش بخشیده است که در زمینه‌‌های مختلف قابل بررسی است. این پژوهش با روش تحلیلی- توصیفی صورت گرفته، که ابتدا مباحث توازن آوایی را در غزل‌های سنایی شناسایی کرده، سپس ضمن تحلیل هر یک از آنها، بسامد هر کدام را در قالب نمودارها مشخص نموده‌ایم.