فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: اندیشناکی در دهه‌‎های اخیر به عنوان یک مولفۀ فراتشخیصی در سبب‎‌شناسی و تداوم اختلال افسردگی، اختلالات اضطرابی و انواع دیگر اختلالات روانی و جسمی دخیل شناخته شده است. در تازه‌‎ترین رویکرد مرتبط، اندیشناکی به عنوان یک عادت ذهنی فرمول‎‌بندی شده و هدف اصلی درمان قرار می‎‌گیرد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی رفتار درمانی شناختی متمرکز بر اندیشناکی در کاهش میزان اندیشناکی، علایم افسردگی و بهبود راهبردهای حل مساله، انجام شد. مواد و روش‎‌ها: طرح پژوهش شامل طرح تجربی تک آزمودنی با خطّ پایۀ چندگانه و اندازه‌گیری مکرّر است. هفت نفر از طریق نمونه‌‎گیری هدفمند، یک نفر به عنوان شرکت‎‌کنندۀ آزمایشی (زن) و شش نفر گروه نمونه (سه زن و سه مرد) در یازده الی بیست جلسۀ هفتگی 60 دقیقه‌‎ای شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل مصاحبۀ ساختاریافتۀ تشخیصی برای DSM-IV (SCID)، مقیاس سبک پاسخ (RSQ)، مقیاس افسردگی بک-ویراست دوّم و مقیاس حل مسالۀ کسیدی و لانگ بودند. برای سنجش عملیاتی میزان کارآیی نتایج پژوهش، ملاک‎‌های اندازۀ تغییر (درصد بهبود و شاخص تغییر پایا)، کلیّت تغییر، عمومیت تغییر، میزان پذیرش، ایمنی و ثبات مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‎‌ها: 50/6 درصد کاهش در نمرات RSQ و 51/6 درصد کاهش در نمرات BDI-II به صورت میانگین در پنج نفر از شرکت‎‌کنندگان مشاهده شد. این میزان بهبود در پیگیری یک ماهه حفظ شد. هم چنین، تغییرات نسبی در راهبردهای حل مسالۀ افراد به وجود آمد. نمرات افراد در شاخص گرایش از مقیاس حل مساله کسیدی و لانگ بهبود نسبی نشان داد. در شش نفر، تشخیص اختلال افسردگی اساسی برطرف شد. نتیجه‌‎گیری: با توجّه به نقش برجستۀ اندیشناکی در بروز و تداوم و افزایش احتمال عود/بازگشت اختلال افسردگی و نقش آن در سبب‌شناسی و تشدید سایر اختلالات روان شناختی و جسمی، درمانگران می‌‎توانند از رویکرد مذکور، به تنهایی یا به همراه سایر رویکردهای درمانی برای تضعیف عادت اندیشناکی و تسهیل فرآیند روان درمانی و کاهش احتمال عود/بازگشت علایم استفاده کنند.