نمادهای هویت ملی در داستانهای کوتاه دفاع مقدس (مطالعۀ موردی: کتابهای یوسف 5 تا 7)
نویسندگان
1 گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، ایران
2 استادیار زیان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، ایران
doi
10.30473/pab.2020.48724.1695چکیده
انقلاب اسلامی، بهعنوان یک انقلاب فرهنگی و اجتماعی، موجب شکلگیری هویتی تازه در ایران شد که مؤلفههای این هویت تازه را میتوان در ادبیات انقلاب اسلامی که باورها و آرمانهای انقلاب را بازتاب میدهد، مشاهده کرد. در این پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیلمحتوا به بررسی مؤلفه-های هویت ملی ایرانیان مصوب شورای فرهنگی، در داستان-های کوتاه دفاع مقدس (آثار برگزیده جایزۀ ادبی یوسف5تا 7) پرداخته شدهاست. نتایج پژوهش نشان میدهد که نویسندگان این سه مجموعه، تمام مؤلفههای هویت ملی را با نگرشی آمیخته با احساسی نوستالژیک و مثبت بازتاب دادهاند که در این میان، بیشترین بسامد مربوط به مؤلفۀ زبان فارسی بهویژه کنایهها و اصلاحات و سپس، مؤلفۀ تاریخ و تمدن به-ویژه آداب و رسوم و باورهاست. همچنین، مؤلفۀ سرزمین ایران بهخصوص جغرافیا و مؤلفۀ اسلام مبتنی بر قرآن و مودت اهل بیت (ع) و روح معنویت و توحید در رتبههای بعد قرار دارند. به دو مؤلفۀ مهدویت و ولایتمداری توجه کمتری شده است. شاخصترین مجموعه در زمینۀ هویت ملی در بین این سه مجموعه، یوسف پنج بوده که بیانگر پایبندی بیشتر نویسندگان این مجموعه به رهنمودهای مقام معظم رهبری و شاخصهای سند هویت ملی است و ضعیفترین آنها، یوسف شش است. رنگ دینی از یوسف پنج تا یوسف هفت، سیر نزولی داشته و برعکس، رنگ ملی و محلی در یوسف هفت از بیشترین فراوانی برخوردار بوده و سیر صعودی داشتهاست.