فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌نشانه‌‌شناسی‌ به‌عنوان روش پژوهش در شناخت دلالت‌‌‌ها، به بررسی و تحلیل نشانه‌‌ها و درک معانی نهفته در آن‌ها می‌پردازد. از این لحاظ پدیده‌‌های اجتماعی‌ به‌خودی‌خود معنا پیدا نمی‌‌‌کنند، بلکه در درون شبکه‌ای از معانی قرار گرفته و دارای چارچوبی فرهنگی هستند. حریری (446-516 هـ) یکی از پیشگامان مقامات در ادبیات عرب است. پی‌‌یر گیرو نشانه‌‌های اجتماعی را دو نوع نشانه‌‌های هویت و آداب معاشرت می‌داند. پژوهش حاضر کوشیده است تا‌ باتکیه‌بر روش نشانه‌شناسی به‌بررسی نشانه‌های اجتماعی در بیست مقامه ابتدایی حریری‌ باتکیه‌بر نظریه پی‌یر گیرو بپردازد. یافته‌‌های پژوهش حاکی از آن است که ‌نشانه‌‌شناسی اجتماعی در دو مقولۀ هویت و آداب معاشرت بروز یافته و درقالب عواملی چون خوراک، پوشاک، لباس، اطوار و حالات، لحن کلام و... به اشکال گوناگون بازتاب یافته و بیانگر تنوع نشانه‌‌ها و توجه حریری به اوضاع اجتماعی- فرهنگی محیط حاکم بر جامعه است؛ همچنین عواملی چون اختلاف طبقاتی بین اقشار فرادست و فرودست در خوراک و پوشاک، شغل، تقابل فرهنگی بین اشخاص جامعه به‌وسیلۀ شخصیت‌‌های داستان‌ها، توجه به جنبه‌‌های دینی-اعتقادی، بازتاب حوادث و مشکلات اجتماعی، به‌کارگیری نشانه‌‌های مکان‌‌ها، نام‌‌ها و القاب از مباحثی است که در مقامات حریری بازتاب یافته است.