بررسی رابطه مبادله ایران در محصولات صنایع شیمیایی طی دوره 1397-1390
نویسندگان
1 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
2 عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
doi
10.22034/bs.2021.247067چکیده
هدف این مقاله بررسی تحولات رخ داده بر صادرات محصولات صنایع شیمیایی برحسب شاخص رابطه مبادله است. در این راستا، با استفاده از شاخص فیشر، شاخص ضمنی قیمت صادرات و واردات محصولات شیمیایی برای سالهای 97-1390 محاسبه شده است. یافتههای مقاله نشان میدهد که رابطه مبادله در این محصولات بهطور محسوسی از سال 1392 به بعد بدتر شده است. بهعبارتی، کشور برای واردات یک واحد وزنی از همان سبد محصولات شیمیایی در سال 1393 (سال پایه)، مجبور بوده است هرساله، محصولات شیمیایی بیشتری را از نظر وزنی صادر کند. این وضعیت از رابطه مبادله، نشان از خلأ جدی در سیاستگذاری صنعتی و راهبردهای تجاری کشور دارد. مدنظر قرار دادن نرخ رشد قیمت و سطح قیمت جهانی محصولات شیمیایی، میتواند برای سیاستگذاری در زمینه بهبود رابطه مبادله مناسب باشد. مهمترین اقدام دراینباره، حرکت به سمت محصولات شیمیایی پیچیدهتر و یا بهعبارتی ارتقاء زنجیره تولید و عزیمت به سمت صنایع شیمیایی میاندستی و پاییندستی است. برای این اقدام، ایجاد زمینههای لازم برای انعقاد موافقتنامههای تجاری، آزادسازی بازارهای مالی، جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی و هدایت سرمایهگذاری داخلی به سمت صنایع شیمیایی میاندستی و پاییندستی از ابزارهای مهم پیچیده کردن محصولات است.[