اثربخشی زوج‌درمانی شناختی-رفتاری بر افسردگی، اضطراب و استرس بیماران بای‌پس عروق کرونری: یک کارآزمایی بالینی تصادفی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2022.15292
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی زوج‌درمانی شناختی-رفتاری بر افسردگی، اضطراب و استرس بیماران بای‌پس عروق کرونری انجام گرفت. روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. نمونۀ آماری پژوهش را 30 نفر از بیماران بیمارستان شهید مدنی تبریز که در بازۀ زمانی 15 مرداد 1398 تا 15 مرداد 1399 تحت جراحی بای‌پس عروق کرونری قرار گرفته‌اند، تشکیل می‌دادند که به همراه همسران خود در پژوهش شرکت کردند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 زوج) و کنترل (15 زوج) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسۀ 90 دقیقه‌ای تحت آموزش زوج‌درمانی شناختی-رفتاری داتیلیو قرار گرفت ولی گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. آزمودنی‌های هر دو گروه در مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون به پرسشنامۀ پژوهش پاسخ دادند. برای گردآوری داده‌ها از مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) استفاده شد. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که زوج‌درمانی شناختی-رفتاری باعث بهبود علایم افسردگی، اضطراب و استرس بیماران بای‌پس عروق کرونری می‌شود (0/001=P). زوج‌درمانی شناختی-رفتاری با ایجاد تغییر در شناخت‌ها و رفتارهای زوجین با استفاده از تکنیک‌های متعدد و آموزش مهارت‌های مؤثر می‌تواند به بهبود روابط زوجین و افزایش حمایت عاطفی آنان و در نتیجه درمان اختلالات روانشناختی بیماران مؤثر باشد.