اثربخشی آموزش نظریه ذهن بر مهارت‌های اجتماعی و تنظیم هیجان دانش‌آموزان پسر دارای اختلالات یادگیری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2022.25344.2396
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش نظریه ذهن بر مهارت­‌های اجتماعی و تنظیم هیجان دانش­‌آموزان پسر دارای اختلالات یادگیری انجام شد.روش: روش پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش­‌آزمون- پس­‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌­آموزان پسر مقطع ابتدایی دارای اختلال یادگیری شهر اردبیل در سال تحصیلی 1400-1399 بود (250=N). از بین آنها 30 نفر به روش نمونه­‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه­‌های آزمایشی (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. برای جمع‌­آوری داده­‌ها از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان توسط گرانفسکی، کرایج و اسپینهاون (2002) و پرسشنامه مهارت‌­های اجتماعی ماتسون (1983) استفاده شد. گروه آزمایش 8 جلسه برنامه آموزش نظریه ذهن­ هال و تاگر-فلاسبرگ (2003) دریافت نمودند. به­‌منظور بررسی تغییرات ایجاد شده، پس­‌آزمون اجرا شد. داده‌­ها با روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته­‌ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که بین دو گروه در مؤلفه­‌های تنظیم هیجان و مهارت­های اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد (0.05>P).  به‌طوری‌که به‌ترتیب دانش­‌آموزانی که در گروه آزمایش تحت آموزش نظریه ذهن قرار گرفته بودند از سطوح بالاتر مهارت­‌های اجتماعی و تنظیم هیجان نسبت به دانش‌­آموزان گروه کنترل برخوردار بودند.نتیجه­‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌­توان گفت که آموزش نظریه ذهن در افزایش به‌کارگیری راهبردهای هیجانی مثبت و بهبود مهارت­‌های اجتماعی مؤثر بوده است. این نتایج پیشنهادهای مهمی در جهت به­‌کارگیری آموزش این مهارت­‌ها به‌عنوان یک روش مداخله­‌ای در مدارس و مراکز درمانی دارد.