مدل علّی چارچوب اجتماع اکتشافی و خودناتوان‌سازی تحصیلی با میانجی‌گری وابستگی به فضای مجازی و احساس تنهایی در دانشآموزان دختر تیزهوش دوره دوم دبیرستان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران

3 دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2022.25586.2421
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مدل علّی چارچوب اجتماع اکتشافی و خودناتوان‌سازی تحصیلی با میانجی‌گری وابستگی به فضای مجازی و احساس تنهایی صورت پذیرفت.روش: روش پژوهش، همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعة این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دبیرستان فرزانگان مقطع متوسطه دوم (340 نفر) شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 1400-1399 بود. حجم نمونه آماری براساس قاعده سرانگشتی کلاین برابر 170 نفر تعیین شد که به روش نمونه‌گیری در دسترس و با پرسشنامه آنلاین انجام شد. ابزارهای مورداستفاده در این پژوهش وابستگی به اینترنت (یانگ، 1988)، پرسشنامه چارچوب اجتماع اکتشافی (آرباق و همکاران، 2008)، پرسشنامه خودناتوان‌سازی تحصیلی (جونز و رودوالت، 1982) و احساس تنهایی (راسل، 1978) بود. تحلیل داده‌ها به روش آماری مدل معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS-22 و AMOS-24 انجام شد.یافته‌ها: براساس نتایج این پژوهش، مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود (09/0=RMSEA، 94/0=GFI، 97/0=CFI). به‌طورکلی نتایج نشان داد که تمام مسیرهای مستقیم معنادار شدند (01/0>P)؛ همچنین نتایج غیرمستقیم مدل پژوهش نشان داد که چارچوب اجتماع اکتشافی از طریق میانجی‌گری وابستگی به فضای مجازی و احساس تنهایی اثر غیرمستقیم بر خودناتوان‌سازی تحصیلی دارد (01/0>P).نتیجه‌گیری: بر طبق نتایج این پژوهش وجود حسی از حضور آنلاین در کلاس تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای بر کاهش وابستگی به اینترنت و احساس تنهایی دانش‌آموزان داشت که این امر می‌تواند باعث کاهش خودناتوان‌سازی تحصیلی در آنان گردد؛ لذا در محیط‌های آنلاینی که ارتباط غیرکلامی در جلسات رودررو محدود است حضور مدرسان و فراگیران برای پیشگیری از وابستگی به فضای مجازی و احساس انزوا و خلق یک محیط یادگیری آنلاین ثمربخش ضروری است.