مقایسه اثربخشی آموزش واقعیتدرمانی و مثبتاندیشی بر خودناتوانسازی و جهتگیری منفی به مشکل، با نقش تعدیل کننده جنسیت در دانش آموزان نابینای مقتطع متوسطه دوم شهر اردبیل
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
doi
10.22034/jmpr.2022.15303چکیده
هدف پژوهش حاضر اثربخشی آموزش واقعیتدرمانی و مثبتاندیشی بر خودناتوانسازی و جهتگیری منفی به مشکل، با نقش تعدیلکننده جنسیت در دانشآموزان نابینای مقطع متوسطه دوم در شهر اردبیل بود. روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون – پسآزمون و پیگیری بود. جامعه آماری متشکل از دانشآموزان دختر و پسر نابینای مقطع متوسطه دوم شهر اردبیل (سال تحصیلی ۱۳۹۹) بود. ۶۶ نفر داوطلب بصورت هدفمند و به روش نمونهگیری تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه ۲۲ نفر) انتخاب شدند، آموزش مداخلهای برای گروه واقعیتدرمانی ۱۰ جلسه و مثبتاندیشی ۸ جلسه در نظر گرفته شد. نابینایی مطلق و تحصیل در مقطع متوسطه دوم به عنوان ملاک ورودی و تحت نظر روانپزشک نبودن، عدم مصرف دارو و عدم حضور در بیش از 3 جلسه، به عنوان ملاکهای خروجی در نظر گرفته شد. دادهها با پرسشنامه خودناتوانسازی، و جهتگیری منفی به مشکل جمعآوری شدند. برای تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کووارایانس چند متغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی بوسیله نرم افزار 21 spssاستفاده شد. یافتهها بیانگر آن بود که مداخله درمانی مثبتاندیشی و واقعیتدرمانی موجب ظهور تفاوت بین دوگروه آزمایش و گروه گواه با نقش تعدیل کننده جنسیت در خودناتوان سازی و جهتگیری منفی به مشکل بود، که البته در دوره پیگیری نیز ماندگار بود (0/05>P). میتوان نتیجه گرفت که آموزش واقعیت درمانی و مثبت اندیشی در بهبود وضعیت گروه آزمایش در حوزه خودناتوان سازی و جهتگیری منفی به مشکل موثر بوده، لذا بکارگیری آن در دانشآموزان نابینا مورد تاکید قرار دارد.
