فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در تحقیقات و پژوهش‌های تاریخنگاری تحلیلی، آثار هنری تبدیل به ابزاری برای شناخت وضعیت جامعه، فضای سیاسی و اقتصادی حاکم و همچنین شناخت فضای شهری و عمومی ادوار تاریخی مختلف نه تنها در ایران بلکه در همۀ جهان شده است. اطلاعاتی که آثار هنری تولید شده در دوره‌های خاصی از تاریخ می‌تواند در اختیار مورخان، جامعه‌پژوهان و حتی محقیقن سیاسی و پژوهشگران فرهنگ عامیانه قرار دهد، بر هیچ پژوهشگری پوشیده نیست. افسانه نجم‌آبادی در این باره اشاره دارد که گاهی ارزش این آثار از متون نوشتاری نیز بالاتر می‌رود. در این مقاله سعی بر آن شده با نگاهی موشکافانه آثار هنری دورۀ یکی از شاهان مهم سلسلۀ قاجار، فتحعلی‌شاه، تاثیر عوامل سیاسی و باورهای اجتماعی و فرهنگی بر هنر این دوره بویژه آثار نقاشی آن مورد بررسی قرار گیرد. هدف این تحقیقِ بنیادی که با روش توصیفی و تحلیلی است و به روش کتابخانه‌ای و بررسی آثار موزه‌ای انجام گرفته، یافتن عوامل موثر بر هنر و هنرمندان این دورۀ تاریخی است. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت هنر بویژه تک‌نگاری‌های درباری در دورۀ فتحعلی‌شاه نقش مهمی در بقا و مشروعیت‌بخشی به حکومت داشته است.