تحلیل جامعهشناختی نارضایتی از بدن در بستر فرهنگ معاصر ایران (مورد مطالعه: زنان مشهد)
نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
2 دانشکده آموزش، دانشگاه ملی مالزی (UKM)، مالزی
doi
10.30465/scs.2024.49643.2893چکیده
فرهنگ نقشی اساسی در شکلگیری ارزشها و باورهای افراد دارد. به طوری که هرگونه تغییر فرهنگی میتواند معیارهای ارزشی و هنجاری جامعه را دگرگون سازد، رفتارها و ارزشهای مطلوب را تعیین کند و افراد را به سوی رفتارها و عاداتی سوق دهد که مورد تأیید و تحسین فرهنگی هستند. درحالحاضر، توجه به بدن و داشتن اندامی ایدهآل به یکی از ارزشهای محوری در جامعه، بهویژه برای زنان، تبدیل شده است و باعث شده تا برخی از زنان نسبت به بدن خود احساس نارضایتی داشته باشند و بخواهند تا بدن خود را با معیارها و استانداردهای فرهنگی منطبق سازند. به همین دلیل، مطالعه حاضر، با رویکرد کیفی مبتنی بر نظریه زمینهای و با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته با 15 زن در مشهد که جراحیهای زیبایی بدن را انجام دادهاند، به بررسی و شناخت عوامل فرهنگی مؤثر در این فرایند پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که عادیسازی بدن ایدهآل، شیانگاری، تحول فرهنگی زنان دهه 50و60، فرهنگ ایدهآلگرایی، تغییر نگرش نسبت به بدن، تأثیر محیط و فرهنگ کار از جمله عوامل علّی در بروز نارضایتی از بدن هستند. زنانی که از بدن خود ناراضیاند، اغلب به جراحی زیبایی روی میآورند. نتیجه این راهبرد ناکامی در دستیابی به بدن ایدهآل است.