اثر بخشی رفتار درمانی شناختی بر شناخت‌واره‌های ناکارآمد افراد مبتلا به نشانه‌های وسواس فکری – عملی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2022.15291
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین اثر بخشی درمان رفتاری - شناختی بر شناخت واره‌های ناکارآمد وسواسی در افراد مبتلا به نشانه‌های وسواس فکری - اجباری بود. روش: برای اجرای طرح پژوهشی، سی نفر مبتلا به نشانه‌های وسواس فکری – اجباری به شیوه تصادفی انتخاب و در قالب دو گروه (آزمایش و کنترل هر کدام 15 نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. اثربخشی مداخله در مراحل پیش آزمون و پس آزمون و مرحله پیگیری یک ماهه مورد ارزیابی قرار گرفت. ابزار: جهت ارزیابی نشانه‌های وسواس فکری - عملی از مصاحبه نیمه ساختار یافته تشخیصی، مصاحبه بالینی ساختار یافته برای تشخیص اختلالات محور(SCID-I) و پرسشنامه باورهای وسواسی 44 سوالی (44-OBQ) استفاده شد. نتایج: تحلیل داده‌ها به شیوه اندازه گیری مکرر نشان داد که درمان شناختی - رفتاری در کاهش شناخت واره‌های ناکارآمد در افراد مبتلا به نشانه‌های وسواسی - اجباری موثر است. هم چنین، نتایج نشان داد که، درمان شناختی – رفتاری قادر است مولفه‌های مسئوولیت پذیری، کمال‌گرایی، اهمیت و کنترل افکار را به طور معنادار کاهش دهد. نتایج نشان داد که برای گروه‌های مورد مطالعه در مولفه ی احساس مسئولیت / ارزیابی از خطر و تهدید (0/139= sigو 4/52=f)، کمال طلبی / نیاز به کسب اطمینان و قطعیت (0/158= sig‌و 5/26=f) و اهمیت و کنترل افکار (0/179= sigو 6/12=f) معنادار می‌باشد. همچنین اثر گروه × زمان معنادار است (0/001=sig و 66/91=f).