"چالشها، نابرابریها و راهبردهای سیاستگذاری حمایتی برای ارتقای وضعیت سالمندان زن در ایران"
نویسندگان
1 دکتری جامعه شناسی و استاد گروه تعاون و رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. تهران، ایران.
2 دکترای رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناس معاونت پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
3 استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران.
4 پژوهشگر حوزه سالمندی و عضو هیئت علمی بخش پزشکی سبک زندگی، مرکز تحقیقات لیزر پزشکی، جهاد دانشگاهی (ACECR)، تهران
doi
10.30465/scs.2025.48663.2926چکیده
این مطالعه به بررسی پدیده «زنانهسازی سالمندی»، یکی از چالشهای اجتماعی-اقتصادی قرن 21، میپردازد. زنان سالمند به دلیل طولانیتر بودن عمر و مواجهه با تبعیضهای اجتماعی و اقتصادی، با مشکلات زیادی روبهرو هستند. این تحقیق هدف دارد وضعیت زنان سالمند در ایران را تحلیل کرده و راهکارهایی برای توسعه سیاستهای حمایتی ارائه دهد. نظریههای نابرابری اجتماعی، طرد اجتماعی و تعامل اجتماعی بهعنوان چارچوب مفهومی برای این تحلیل به کار رفتهاند.این پژوهش از روش کیفی استفاده کرده و از تحلیل محتوا و تحلیل موضوعی برای بررسی سیاستهای اجتماعی مرتبط با زنان سالمند در ایران بهره گرفته است. اسناد و منابع شامل قوانین و مقررات رفاه اجتماعی سالمندان بررسی شده و دادهها از طریق کدگذاری دستی استخراج و به تمهای اصلی نیازها و چالشهای زنان سالمند دستهبندی شدند. نتایج تحقیق نشاندهنده شکافهای قابل توجهی در سیاستهای موجود است. بسیاری از سیاستها به نیازهای خاص زنان سالمند توجه نکرده و جامعیت لازم برای حل مشکلاتی چون فقر، انزوای اجتماعی و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و اجتماعی را ندارند.پیشنهادات این تحقیق شامل تدوین سیاستهای جامع برای رفع نیازهای اقتصادی، اجتماعی و روانشناختی زنان سالمند است. تقویت زیرساختها، برنامههای مشارکت اجتماعی و حمایتهای مالی و روانشناختی از جمله توصیههاست.
