تحلیل جامعه شناختی مطالعات فرودستان در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 استادیار جامعه شناسی، گروه علم و فناوری، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران.

3 استادیار جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

doi
10.30465/scs.2024.50112.2917
چکیده

انسان فرودست در حاشیه مانده و ناتوان از اعمال قدرت در جامعه است، نه لزومـاً تهـیدسـت اقتصادی. فرودستان عصرمدرن محدود به یک طبقه نیستندبلکه اقلیت‌ها، گروه‌های اجتماعی مطرود، منتقدان، زنان و غیره را نیز دربر می‌گیرد.هدف تحلیل مطالعات فرودستان و صورتبندی نو از مجموعه مفاهیم اساسی مرتبط با آن.روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، هدف کاربردی، روش تحلیل محتوای کیفی-فراترکیب در بازه زمانی (1388-1403) از طریق گردآوری داده ها با روش اسنادی و کتابخانه ای.با انجام گزینش داده ها از میان 103 مورد نهایتا 85 سند وارد مرحله تحلیل شد. یافته های توصیفی:بیشترین فراوانی تحقیقات فرودستان با 31% در سال 1402، در حوزه ی مطالعاتی جامعه شناسی 33.3%، با 59.5% روش تحقیق کیفی و 80% نمونه گیری هدفمند تو سط اساتید و دانشجویان رشته های علوم اجتماعی، زبان و ادبیات (فارسی، عربی و انگلیسی) انجام شده.نتایج تحلیلی: فرودستی در ایران، مساله ی چند بُعدی در ساختارهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی که با مجموعه عوامل و چالش هایی از جمله تفاوت، محدودیت و فشارهای اجتماعی، نابرابری جنسیتی، سیاست های سرکوبگر، تبعیض و قوانین نابرابر، فقر و نابرابری درآمدی، نگرش‌های فرهنگی سنتی و مذهبی، خشونت‌های خانگی و اجتماعی، عدم امید به آینده، عدم دسترسی به آموزش و فرصت‌های شغلی مناسب گره خورده است.