بررسی اثربخشی رویکرد ترکیبی شناختی رفتاری و ذهن‌آگاهی بر درماندگی آموخته‌شده و تنظیم هیجان شناختی و فشارخون بیماران کرونر قلبی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران.

2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران.

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، فردوس، ایران.

4 دکترای روانشناسی سلامت، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2022.15286
چکیده

از مهم‌ترین عوامل مرگ و میر در جهان بیماری‌های مزمن پزشکی هستند. هدف پژوهش بررسی اثربخشی رویکرد ترکیبی شناختی رفتاری و ذهن‌آگاهی بر درماندگی آموخته ‌شده و تنظیم شناختی هیجان و فشارخون بیماران کرونر قلبی بود. پژوهش‌حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه بیماران قلبی مراجعه کننده به مطب تخصصی قلب و عروق در شهر مشهد بود که از بین آنها حداقل 30 نفر و برای هر گروه 15 نفر از بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر قلبی ، در نیمه اول سال 1400 به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. در این پژوهش از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (CERQ) گرانفسکی و همکاران (۲۰۰۱)، پرسشنامه درماندگی آموخته‌ شده کوینلس و نیلسون (1388)، اندازه‌گیری فشارخون توسط دستگاه دیجیتال 44 BEURER-B استفاده شد. پس از تکمیل پرسشنامه‌های مزبور با استفاده از نرم افزار 26 SPSS به تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شد. در همین راستا از آزمون آماری تحلیل کوواریانس چند متغیره (MANCOVA) برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از اثر بخشی روش ترکیبی درمان شناختی- رفتاری و ذهن‌آگاهی بر سه متغیر موردنظر است (0/05> P). مؤلفه‌های درماندگی آموخته‌شده، تنظیم شناختی هیجان و فشارخون به‌صورت ناکارآمد می‌توانند زمینه‌ساز و تداوم بخش بیماری قلبی باشند. لذا در کنار دارودرمانی می‌توان از مداخله ترکیبی شناختی رفتاری و ذهن آگاهی جهت جلوگیری از عود این بیماری مزمن استفاده کرد.