نسل، رسانه و هویت: بررسی تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر پایبندی به هویت ملی و قومی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، پژوهشگده مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترا جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مازندران ، بابلسر، ایران

3 استاد تمام، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس. تهران، ایران.

doi
10.30465/scs.2025.50285.2932
چکیده

در دنیای امروز، تأثیر رسانه‌ها بر هویت‌های فردی و اجتماعی نیاز به بررسی و مطالعه دقیقی دارد. از این رو، مطالعه حاضر به مسئله تفاوت‌ها در پایبندی به هویت‌های قومی و ملی در ابعاد نسلی و تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر آن پرداخت. داده‌ها از پیمایشی انجام گرفته در میان افراد 15 ساله و بالاتر ساکن شهر مهاباد و با نمونه 383 نفری جمع‌آوری شد. نتایج نشان می‌دهد که تفاوت‌های معناداری در استفاده از شبکه‌های اجتماعی و نیز پایبندی به هویت قومی و ملی در بین نسل‌های مختلف وجود دارد. افرادی که از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، در مقایسه با کسانی که از این شبکه‌ها استفاده نمی‌کنند، پایبندی بیشتری به هویت قومی و پایبندی کمتری به هویت ملی خود داشته‌اند. همچینن هویت قومی در بین نسل‌های جوان بالاتر بوده است. این نتایج نشان می‌دهد که تغییرات فرهنگی و فناوری در جوامع، به طور مستقیم بر تشکیل و شکل‌گیری هویت تأثیر می‌گذارد. با توجه به تغییرات فرهنگی و فناوری در جوامع امروزی، تدارک برنامه‌های آموزشی جهت تقویت پایبندی این باور در نسل‌های جوان که هویت‌های ملی و قومی مکمل هم هستند نه متضاد هم، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.