بررسی تحمل و مقاومت به تنش غرقابی در ژنوتیپ های مختلف سویا
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا اکولوژی گیاهان زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 استادیار گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 استاد گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
5 دانشجوی دکترا فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22077/escs.2019.1651.1369چکیده
در ایران اطلاعات کافی در مورد ژنوتیپهای متحمل به تنش غرقاب در گیاه سویا که عملکرد بالایی در شرایط تنش غرقابی داشته باشند، وجود ندارد. بر این اساس این آزمایش بهمنظور انتخاب ژنوتیپ یا ژنوتیپهای سویا متحمل به تنش غرقاب در کشور بر اساس عملکرد، اجزای عملکرد دانه و شاخصهای تحمل به تنش انجام شد. این آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در هوای آزاد با 3 تکرار و دو فاکتور (الف) تنش غرقاب (بدون تنش غرقاب و 15 روز تنش غرقاب)، و (ب) ژنوتیپ (31 ژنوتیپ سویا) در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. زمان اعمال دوره غرقابی در مرحله 5 برگی (V5) بود. نتایج این آزمایش نشان داد تنش غرقاب عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک سویا را بهطور معنیداری کاهش میدهد، بهطوریکه عملکرد دانه در ژنوتیپهای مختلف 40.6 تا 61.7 درصد و عملکرد بیولوژیک نیز 17 تا 44 درصد طی 15 روز تنش غرقاب کاهش پیدا کرد. بیشترین عملکرد دانه پس از 15 روز تنش غرقاب در ژنوتیپهای 326 و 827 و کمترین عملکرد دانه پس از 15 روز تنش غرقاب در ژنوتیپهای 114 و 937 مشاهده شد. نتایج این آزمایش همچنین نشان داد شاخصهای تحمل به تنش GMP، MP و STI همبستگی بسیار بالایی با عملکرد دانه در شرایط تنش دارند و میتوان از این سه شاخص برای انتخاب ژنوتیپهایی با عملکرد بالا در شرایط تنش و عدم تنش استفاده کرد. بر اساس شاخصهای SSI، STI، MP و GMP ژنوتیپهای 859، 827 و 326 مقاومترین ژنوتیپها از میان ژنوتیپهای موردمطالعه در این آزمایش میباشند.