صورخیال گل در آیینۀ غزلیّات صائب و با تأکید بر ادب عرفانی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی واحد آزادشهر،ردانشگاه آزاداسلامی ،آزادشهر، ایران
2 استادیار دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید هاشمی نژاد.تهران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز،دانشگاه آزاد اسلامی،رامهرمز،ایران .
doi
چکیده
گل و گیاه از دیرباز دست مایه هنرنماییهای خیالی و تصویرآفرینیهای شگرف بوده است. برخی شاعران نامدار ایران چون صائب با طبع وقّاد خویش زیباترین تصویرهای هنری و صورخیال را از پدیدۀ زیبای هستی خلق کردهاند. با همۀ فراخی دامنۀ جغرافیای محیط زیست شاعران و با همۀ اختلافاتی که از نظر اوضاع طبیعی در هر ناحیهای از نواحی مختلف نفوذ شعر فارسی وجود داشته، رنگ عمومی شعرهای طبیعت یکسان است. مبانی معناگرایانه و تأویلی عارفان با عنصر خیال و رویکرد زیباآفرینی میآمیزد. و همواره در آیینۀ ادبیّات عرفانی انعکاس مییابد. هدف از انجام پژوهش حاضر که با استفاده از روش کاربردی، استدلال ، تحلیل عقلانی و بر پایه مطالعات کتابخانهای انجام شده، این است که با تأویل گلها و تمثیل در اشعار صائب، مبانی بینامتنیت عرفانی را بیان کند. به زوایای تفکّر در ادبیّات عرفانی دست یابد. نگارندگان برآنند تأویلهای عرفانی را در آیینه تمثیل در غزلیّات صائب با تأکید بر جلد سه و چهار و پنج و با تعمّق در آن نقشآفرینی وی را درباره گل به رشتۀ تحریر کشند. و برای اظهار اسرار و باورهای پنهانی را که صائب در تبیین تجلّیات نزولی ظهوری و تجلّیات صعودی شهودی، از آن بهره برده را بیان کنند؛ در حقیقت صائب از گل و انواع آن، تأویلهای عرفانی مختلفی به تصویر کشیده است.