انتخاب ارقام متحمل به خشکی در جو بهاره

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشیار گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

4 استاد گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

5 دانشیار گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

6 دانشیار گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
10.22092/aj.2014.103051
چکیده

به منظور ارزیابی تنوع ژنت کیی ارقام جو بهاره، غربال کردن شاخص های مقاومت به خشکی و شناسائی ارقام مقاوم به خشکی، تعداد16 رقم جو در قالب طرح بلو کهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی در مرحلة گلدهی در مزرعةتحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی ارومیه مورد آزمایش قرار گرفتند. بر مبنای عملکرد آبیاری معمولی ) Yp ( و تنش خشکی ) ،)Ysشاخص های کمّی مقاومت به خشکی از قبیل: میانگین بهره وری ) MP (، میانگین هندسی بهره وری ) GMP (، شاخص تحمل ) ،)TOLشاخص حساسیت به تنش ) SSI (، شاخص تحمل تنش ) STI ( و میانگین هارمونیک ) HM ( محاسبه شدند. در مجموع دو محیط، رقمKavir/Badia با میانگین عملکرد 2152 کیلوگرم و رقم 4- Union 300 با میانگین عملکرد 6/ 498 کیلوگرم در هکتار بیشترین و کمترینعملکرد را به خود اختصاص دادند. در شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی بیشترین مقدار GMP ،MP و HM متعلق به رقم / KavirBadia بود. تحلیل همبستگی بین عملکرد در شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی و شاخ صهای مقاومت به خشکی نشان داد کهSTI ،GMP ،MP و HM مناس بترین شاخ صها برای غربال کردن ارقام جو م یباشند. با توجه به این چهار شاخص و عملکرد بالا در دومحیط آبیاری معمولی و تنش خشکی، بهترین ارقام مقاوم به خشکی ارقام Kavir/Badia و Rihane-O5 تشخیص داده شدند. نمودارچند متغیرة با یپلات نشان داد که ارقام Gorgan/CM67/Pro/Svo ،Rihane-O5 ،Kavir/Badia و Hebe در مجاورت بردارهای مربوط بهشاخص های مقاومت به خشکی یعنی STI ،GMP ،MP و HM قرار دارند. همچنین توزیع ارقام در فضای بای پلات وجود تنوع ژنت کییبین ارقام نسبت به تنش خشکی را نشان داد. تجزیة خوشه ای نشان داد که بیشترین فاصلة ژنت کیی بین ارقام مقاوم به خشکی / KavirBadia و Rihane-O5 و ارقام حساس به خشکی Local- chek و بومی آذربایجان غربی می باشد.