بررسی دلالت های معنایی قصیده «البکاء بین یدی زرقاء الیمامة» أمَل دُنقُل بر پایه نقد سبک‌شناسانه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 هیات علمی دانشگاه تهران

doi
چکیده

سروده «البکاء بین یدی زرقاء التمامة» از جمله سروده‌های انتقادی و تأثیرگذار أمل دنقل (1940- 1983م)، شاعر نامدار معاصر مصری است که با زبانی ساده و در عین حال مبهم، به بازنمایی اوضاع سیاسی و اجتماعی کشورهای عربی و آسیب‌شناسی علل شکست جنگ ژوئن در 1967م اختصاص یافته است. شاعر همچنین در این قصیده از مواضع سازشکارانه سیاستمداران جهان عرب که شکست و ناکامی را بر ملت­های خود تحمیل کردند، به سختی انتقاد می‌کند. پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی سبکی این قصیده بپردازد و می‌کوشد از رهگذر کاوش در سه سطح زبانی، ادبی و فکری اثر، به ارزیابی و نقد سبک‌شناسانه آن اقدام نماید و دلالت­های معنایی آن را استخراج کند. از جمله جلوه‌های سبکی این متن شکستن قالب­های سنتی شعر، باستان‌گرایی و به کارگیری میراث گذشتگان و حاکمیت روابط بینامتنی و کاربرد انواع تناص چون تناص دینی و یا تاریخی است. همچنین شاعر برای بیان اندیشه مورد نظر خود در سطح زبانی و ادبی به شکل مناسبی از ابزارهای زبانی بهره گرفته است. هر چند وی به ظاهر در سطح فکری قصیده تصویر آشکاری از خواسته‌ها و آرزوهایش ارائه نمی‌دهد، اما در واقع مردم را به همدلی و خیزش جمعی فرا می‌خواند