تاثیر EDTA و آمونیوم مولیبدات بر افزایش کارآیی زیست فراهمی و کاهش تنش سرب توسط ذرت

نویسندگان

1 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی کرمان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم مهندسی خاک دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل، ایران

3 دانشیار گروه علوم مهندسی خاک دانشکده آب و خاک دانشگاه زابل، ایران

4 دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، ایران

doi
10.22077/escs.2019.1421.1310
چکیده

ورود آلاینده‌های صنعتی به خاک باعث انباشته شدن بیش از حد فلزات سنگین از جمله سرب، کادمیم، مس و روی در خاک می‌گردد. یک روش برای پاک‌سازی فلزات سنگین از خاک گیاه‌پالایی است. افزودن عوامل کلات کننده می‌تواند راندمان جذب فلزات را توسط گیاه افزایش دهد. به منظور بررسی تأثیر آمونیوم مولیبدات و اتیلن دی آمین تترا استیک اسید (EDTA) بر جذب سرب توسط گیاه ذرت، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار سطح سرب (صفر (Pb0)، 150 (Pb1)، 300 (Pb2) و 450 (Pb3) میلی‌گرم سرب بر کیلوگرم خاک از منبع کلرید سرب) و دو نوع عامل کلات کننده آمونیوم مولیبدات (غلظت مولیبدن 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک) (A.M) و EDTA (یک گرم بر کیلوگرم خاک) (E) و شاهد بودند. نتایج نشان داد که سطوح مختلف سرب و نوع کلات‌ها اثر معنی‌داری (0.01 > P) بر وزن خشک ریشه و اندام هوایی، غلظت نسبی و جذب کل سرب ریشه و اندام هوایی داشت. آمونیوم مولیبدات باعث افزایش معنی‌دار وزن خشک ریشه و اندام هوایی شد. بیشترین غلظت سرب ریشه و اندام هوایی تحت تیمار EDTA در سطح 450 میلی گرم در کیلوگرم سرب بدست آمد. نتایج به دست آمده از مقایسه مقادیر سرب ریشه و اندام هوایی گیاه تحت تاثیر استفاده از آمونیوم مولیبدات و EDTA، نشان داد که آمونیوم مولیبدات در جذب سرب توانایی کمتری داشت درحالی‌که EDTA اثر بیشتری در افزایش تجمع این عنصر در گیاه ذرت نشان داد.