ارزیابی برخی شاخصهای فیزیولوژیکی موثر بر رشد و عمکرد دانه سه رقم گندم تحت شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22077/escs.2019.1394.1300چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر تنش خشکی بر شاخص های فیزیولوژیکی، عملکرد و برخی اجزای عملکرد دانه سه رقم گندم نان (Triticum aestivum L.)، آزمایشی در سال زراعی 93 - 1392 بهصورت کرتهای خردشده، با طرح پایه بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار در شهرستان تیران اصفهان به اجرا درآمد. تنش خشکی با سه سطح (آبیاری پس از 70، 90 و 110 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A، به ترتیب بهعنوان عدم تنش، تنش ملایم و شدید) در کرتهای اصلی و سه رقم گندم سپاهان، قدس و پیشتاز در کرتهای فرعی قرار گرفتند. تغییرات شاخص سطح برگ، روند تجمع ماده خشک کل، سرعت اسیمیلاسیون خالص، سرعت رشد محصول و عملکرد دانه ارقام گندم موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، افزایش شدت تنش از 90 به 110 میلیمتر تبخیر تجمعی، باعث کاهش معنی دار در میانگین شاخص های رشدی و عملکرد دانه شد. تحت تیمارهای آبیاری پس از 70 و 90 میلیمتر تبخیر تجمعی، روند تغییرات شاخص سطح برگ، ماده خشک کل، سرعت اسیمیلاسیون خالص و سرعت رشد محصول شباهت زیادی به یکدیگر داشت. این در حالی بود که در همه نمونه برداری ها با افزایش فاصله دو آبیاری از 90 به 110 میلیمتر تبخیر تجمعی، کاهش معنی داری در روند تغییرات شاخص سطح برگ، ماده خشک کل و سرعت رشد محصول مشاهده گردید؛ بنابراین ممکن است در شرایط آب و هوائی مشابه با انجام آبیاری گندم بر اساس 90 میلیمتر تبخیر از تشک تبخیر کلاس A، ضمن کاهش 22 درصد در مصرف آب آبیاری، شاخص های رشدی و عملکرد دانه هم بهطور معنی داری تحت تأثیر قرار نگیرد.