عنصر عاملیت در تحلیل آصف بیات از اعتراضات فرودستان در خاورمیانه
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسیارشد علوم سیاسی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 پژوهشگر مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، تهران، ایران.
doi
10.30465/scs.2024.49973.2908چکیده
این پژوهش با رویکردی انتقادی و به کارگیری روش پروبلمتایزیشن، به بررسی مفهوم عاملیت سیاسی در اندیشههای آصف بیات، به ویژه در بستر تحولات اخیر خاورمیانه، میپردازد. هدف اصلی این پژوهش، روشنسازی جایگاه و نقش عاملیت در تبیین اعتراضات و شورشهای فرودستان در آثار بیات است. با تمرکز بر آثار بیات پس از بهار عربی و با در نظر گرفتن تحولات فکری او در این دوره، این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا صورتبندی عاملیت سیاسی در پروبلماتیک بیات امکانات تبیینی کافی برای درک عاملیت سیاسی در پیچیدگیهای سیاسی اجتماعی تحولات معاصر خاورمیانه را فراهم میکند یا با محدودیتهایی مواجه است؟ در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی مفاهیم کلیدی همچون «اصقلاب»، «ناجنبشهای اجتماعی»، و «پیشروی آرام» در آثار بیات پرداخته و با مقایسه آنها با نظریات دیگر پژوهشگران، به ارزیابی جامعتری از اندیشههای بیات خواهد پرداخت. با نقد سازنده نظریات بیات و مقایسه آن با رویکردهای دیگر، این پژوهش به دنبال بازنگری و تکمیل چارچوبهای موجود برای تحلیل عاملیت سیاسی در جوامع در حال گذار است.