بررسی مضامین دو مجموعه‌شعر کودکانه‌ محمود کیانوش با رویکرد مخاطب‌شناسی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی

2 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی

3 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

محمود کیانوش از پیشگامان شعر کودک در ایران به شمار می‌رود. اشعار وی، علاوه بر سادگی ساختار و روانی جملات، دارای محتوایی متناسب با جهان‌بینی مخاطب است. وی با گذر از «منِ» واقعی(انسان بزرگسال) و انتخاب زبان کودک، بر اساس مقتضای حال مخاطب سخن گفته است. در این جستار، با بررسی محتوای دو مجموعه‌شعر طوطی سبز هندوستان(گروه‌های سنّی الف و ب) و بچه‌های جهان(گروه‌های سنّی ج و د)، در پی پاسخگویی به دو سوال محوری زیر هستیم:- آیا کیانوش در به کارگیری مضامین شعر کودک به گروه سنّی و رشد ذهنی مخاطب توجّه داشته است؟- با توجّه به گروه‌های سنّی مختلف، در دو مجموعه‌ی مورد پژوهش، کدام مضامین بیشترین کاربرد را دارد؟ آشنایی کیانوش با نیازهای فکری و توجه به درک محدود کودک باعث شده است نگاه کودکانه را در اشعارش برگزیند و جهان را از دریچه‌ی چشم کودکان بنگرد و بر اساس این، سخن خود را با اقتضای سنّی کودک تطبیق دهد؛ البته کیانوش به همه‌ی گروه‌های سنّی کودکان نگاهی یکسان ندارد؛ بلکه با افزایش گروه سنّی، مفاهیمی از قبیل خود محوربینی و عینی‌گرایی تبدیل به تعامل گروهی و مفاهیم انتزاعی شده، و به تبع آن، مضامین اشعار او نیز تغییر یافته است.