فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلسفۀ امانوئل لویناس بر تلقی خاصی از اخلاق بنا شده و دارای وجوه انضمامی است. لذا، انطباق و مفصل‌بندی نظریات او در بررسی‌‌های جامعه‌شناختی یا در تحلیل عواطف و روابط کاراکترهای داستان‌‌های واقع‌نمایانه امکان‌پذیر است؛ از جمله مفهوم اخلاق در ارتباط «من/خود» با «دیگری» و «مواجهۀ چهره به چهره» که از مفاهیم کلیدی فلسفۀ او به شمار می‌روند. بدین ترتیب، با بررسی حالات و رفتار اشخاص داستان مطابق اخلاق لویناسی مشخص می‌شود «غیریت» (اعم از خانواده، اجتماع و جهان پیرامون) چگونه مجموعۀ خلقیات، روابط، قصدیت و خلق سوژه را شکل می‌دهد. این مقاله با روش تحلیلی – تطبیقی بر آن است با خوانشی از بن‌مایه‌‌های آثار اکبر رادی، بر طبق مفاهیم برجستۀ فلسفۀ امانوئل لویناس -از جمله مفاهیم "اخلاق (Ethics)"، "غیریت (Alterity)"، "دیگری (Other)"، "مسئولیت (Responsibility)"، "چهره (Face)"، "عدالت (Justice)"، و "مرگ (Death)"- ضمن ارائۀ دریافتی کاربردی از مؤلفه‌های فلسفۀ لویناس، مؤید این نظر باشد که قرابتِ قابل توجهی میان نظرات این دو متفکر، بخصوص در حوزۀ روابط اجتماعی و مسئولیت اخلاقی قابل بازشناسی است؛ با این شاخصه که در فلسفۀ لویناس، وجه انسانی اخلاق به روایتی نو از سوژه و سوبژکتیویته می‌انجامد، و در اندیشۀ رادی، وجه اجتماعی اخلاق در سوژۀ ایرانی، ضرورت ریشه‌یابی آسیب‌های اجتماعی را یادآور می‌شود.