فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عرفان، مشایخ صوفی برای وصال به حقیقت، منازل و مقاماتی را تنظیم کرده‌اند از حیث خصوصیات بارزی که در حالات یا تعالیم‌شان بود، از دیگران متمایز می‌شدند. همین نکته به شاخصى اصلى در رهنمودها و شیوۀ تربیتى ایشان بدل شده است. در مطالعۀ سنت‌های عرفانی ما به این نتیجه رسیده‌ایم که عرفا با تمامی اشتراکاتی که دارند، دارای مفترقات جدیی نیز هستند و این تفاوت‌ها را به انحاء مختلف در سلوک خود نمایان می‌کنند که اگر به این مفردات به دیدۀ انتقادی نظر نیفکنیم مقولۀ "تحول" و "تمایز" را در مکاتب مختلف عرفانی بدرستی درک نخواهیم کرد. البته برخی ممکن است این تمایزات را ذوقی تفسیر کنند اما مطالعات جدید در حوزه‌های بینا رشته‌ای در علوم اجتمای و علوم انتقادیِ انسانی امکان‌های دیگری را پیش روی ما قرار می‌دهد که با صِرف ارجاع به مفهوم "ذوق" نمی‌توان موضوع را پایان یافته تلقی کرد. در این پژوهش ما سه سنخ از سلوک را ذیل مفاهیم "زاهدانه"، "عاشقانه"، " عالمانه" صورتبندی کرده‌ایم که استعدادها و توانمندی‌های روحی سالکان بر گرایش‌شان بر یکی از این سلوک تأثیراتی داشته است. این پژوهش براساس مطالعات کتابخانه‌ای و با تکیه بر رویکرد سیاقمند و روش تحلیل محتوا و متن محور صورت پذیرفته است.