بررسی داستان «عجیب و غریب» در هزار و یک شب بر اساس الگوی سفر قهرمان جوزف کمپبل

نویسندگان

1 دانشجوی دوره ی دکتری/ دانشگاه گیلان

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی/ دانشگاه گیلان

doi
چکیده

جوزف کمپبل اسطوره‌شناس آمریکایی، بر اساس آرای کارل گوستاو یونگ، به بررسی سفرهای قهرمانی در فرهنگ‌های مختلف پرداخت و در کتاب «قهرمان هزار چهره» الگویی برای این سفرها ارائه کرد. این الگو، قابلیت‌های فراوانی برای تجزیه و تحلیل آثار ادبی دارد. هزار و یک شب، یکی از آثاری است که می‌تواند با توجه به الگوی کمپبل، مورد بررسی قرار گیرد. پژوهش پیش رو، بر اساس این الگو به بررسی ماجرای «عجیب و غریب» در هزار و یک شب پرداخته است. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی چون دعوت به آغاز سفر، رد دعوت، عبور از نخستین آستان، امدادهای غیبی و شکم نهنگ در مرحلۀ جدایی و بخش‌های زن به عنوان وسوسه‌گر، جادۀ آزمون‌ها، ملاقات با خدابانو و خدایگون شدن در مرحلۀ تشرف و نیز بخش‌‌های ارباب دو جهان، آزادی در زندگی و برکت نهایی در مرحلۀ بازگشت، در پیرنگ این داستان، با الگوی پیشنهادی کمپبل مطابقت دارد. سایر بخش‌ها نیز بنابه اقتضای داستان حذف شده است.